نمایش مبدأ برای اداره امور اسرا و مفقودین


با شروع [[جنگ تحمیلی عراق علیه ایران|جنگ تحمیلی]] و [[اسارت و اسیران|اسارت]] و مفقودیت تعداد زیادی از رزمندگان و شهروندان مرزنشین، [[هلال احمر|جمعیت هلال احمر ایران]] با وجود غیرمترقبه بودن جنگ و نداشتن تجربه لازم، اقدام به راه‌اندازی تشكیلاتی تحت نام اداره [[اسرا]] و مفقودین می‌کند. تأسیس این اداره، گامی مؤثر در سازمان‌دهی وضع [[اسرا]] بود؛ زیرا این سازمان می‌توانست اطلاعاتی درباره [[اسرا]] در کشور مقابل به‌دست دهد.

== نقش [[بهجت افراز]] ==
[[بهجت افراز]] در 1363 به دستور [https://ams.ac.ir/node/368 دكتر وحیددستجردی]، رئیس وقت [[هلال احمر]]، برای ریاست اداره اسرا و مفقودین [[هلال احمر]] انتخاب می‌شود و از ابتدای 1363 تا پایان 1380 در این اداره خدمت می‌كند. بهجت افراز همچون مادری مهربان و نگران، سال‌های سال با غم و شادی [[خانواده]] اسرا همراهی می‌کند و بی‌دلیل نبود که سید آزادگان، حجت الاسلام [[سید علی اکبر ابوترابی فرد]] او را «[[ام الاسرا|ام‌الاسرا]]<nowiki/>ی»<ref>[[بهجت افراز|افراز، بهجت]] (1395). [[راه خدمت(کتاب)|راه خدمت]]. چ دوم. تهران: [https://www.mfpa.ir/fa/library پیام آزادگان]،ص.20.</ref> ایران نامید. گوشه‌ای از توجهات این بانوی ارجمند بدین شرح آمده است:<blockquote>«به هنگام تنظیم آیین‌[[نامه]] ستاد آزادگان وقتی به این بند رسیدیم که به‌ازای هر یک‌سال [[اسارت و اسیران|اسارت]]، یک سال خدمت دولتی برای [[اسرا]] محسوب شود، من به این بند [[اعتراض]] کردم و گفتم: یک سال خدمت و یک سال سابقه برای کسی صحیح است که روزی هشت ساعت در اداره کار می‌کند، پنج‌شنبه و جمعه هم تعطیل است و سالی یک ماه مرخصی دارد. شب‌ها هم در کنار خانواده‌اش، در کمال آرامش و آسایش خوابیده است و حقوق خود را هم دریافت می‌کند. ولی [[اسرا]] در شبانه‌روز 24 ساعت در [[اسارت و اسیران|اسارت]] هستند؛ حقوق ندارند؛ مرخصی سالانه و ماهانه ندارند. حالا اگر هر یك سال را سه برابر حساب نمی‌کنید، حداقل دو برابر حساب کنید. همه پیشنهاد مرا تأیید کردند و قرار شد هر یك سال [[اسارت و اسیران|اسارت]]، دو سال خدمت دولتی محسوب شود و الحمدلله در مجلس هم مورد تأیید قرار گرفت.» <ref>امیری، حکیمه (1387). [[ام الاسرا|ام‌الاسرا]]. تهران: [https://irdc.ir/ مرکز اسناد انقلاب اسلامی].،ص.211.</ref></blockquote>

== شرح وظایف اداره اسرا و مفقودین ==
1. رسیدگی به امور [[اسرای مفقود|مفقودین]] ایرانی: [[آمار]] مفقودین این اداره شامل آمار [[اسرای مفقود|مفقودین]] نیروهای مختلف می‌شد، همچنین افراد غیرنظامی مرزنشین که در اوایل جنگ به دست عمّال رژیم بعث، به داخل خاک عراق منتقل شده‌اند.

2. رسیدگی به وضعیت [[اسرا|اسرای ایرانی]]: بررسی و رسیدگی به مسائل و مشکلات مربوط به [[اسرا]]، مندرج در نامه‌های آنان وانعکاس این مسائل و مشکلات درخصوص بقیه [[اسرای مفقود|مفقودین]]، به [[صلیب سرخ|کمیته صلیب سرخ]] در طول جنگ و دو سال بعد از آن، چون هنوز برخی [[اسرا]] در اردوگاه‌های عراق حضور داشتند. در این بازه زمانی حدود 6 میلیون نامه بین [[اسرا]] و [[خانواده|خانواده‌]]<nowiki/>ها در دو کشور مبادله شد.

3. رسیدگی به وضعیت امور [[اسرا]] و [[اسرای مفقود|مفقودین]] شهید ایرانی: دریافت گواهی فوت و علت آن و نشانی محل دفن از کمیته بین‌المللی [[صلیب سرخ]] و پس از انجام اقداماتی تحویل به خانواده شهدا.

4. اسرای آزادشده: برگزاری مراسم بازگشت و پیوستن آزادگان به [[خانواده|خانواده‌]]<nowiki/>های صبورشان و ایجاد هماهنگی در برنامه استقبال و تحویل [[اسرا]] به خانواده‌ها و اعزام به منازل خویش.

5. جست‌وجوی مفقودین بین‌المللی: در جهت به هم پیوستن افراد خانواده‌های ازهم‌دورافتاده ازطریق [[هلال احمر]] و [[صلیب سرخ]].

6. درنهایت، جواب‌گویی و خدمات‌دهی به خانواده‌های [[اسرای مفقود|مفقودین]] جنگی و غیرجنگی و پالایش کلیه اطلاعات و بررسی و رفع نواقص و تکمیل پرونده‌های آنان<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]].(1399).[[دانشنامه آزادگان]]: اسیران ایرانی آزاد شده در [[جنگ تحمیلی عراق علیه ایران|جنگ عراق علیه ایران]].تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی؛ [https://www.mfpa.ir/fa/library پیام آزادگان]،</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[هلال احمر]]
* [[بهجت افراز]]

== کتابشناسی ==
<references />محمد کیشانی فراهانی
[[رده:اداره امور اسرا و مفقودین]]
[[رده:هلال احمر]]
[[رده:ستاد رسیدگی به امور آزادگان]]
[[رده:اسرا]]
[[رده:اسرای مفقود]]