شهدای اسیر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Marjan-khanlari در ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۶

2025-07-10T08:26:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	'''شهید''' کلمه‌ای عربی از ریشه «شَ هَ دَ» بر وزن «فعیل» است كه مصدرش «شهادَه» و به معنی «شاهد» و «حاضر بودن» و «گواهی دادن» است. در فرهنگ فارسی عمید این کلمه به معنای «کشته‌شده در راه خدا» و همچنین «نامی از نام‌های خداوند» آمده است. در واقع هم اسم است و هم صفت. خداوند در قرآن كریم می‌فرماید: «ای پیامبر هرگز گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگان‌اند بلکه آنان زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند. (آل عمران/ 154)		'''شهید''' کلمه‌ای عربی از ریشه «شَ هَ دَ» بر وزن «فعیل» است كه مصدرش «شهادَه» و به معنی «شاهد» و «حاضر بودن» و «گواهی دادن» است. در فرهنگ فارسی عمید این کلمه به معنای «کشته‌شده در راه خدا» و همچنین «نامی از نام‌های خداوند» آمده است. در واقع هم اسم است و هم صفت. خداوند در قرآن كریم می‌فرماید: <blockquote>«ای پیامبر هرگز گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگان‌اند بلکه آنان زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند. (آل عمران/ 154)
	شهدای اسیر به افرادی اطلاق می‌شود در واقع کسانی بودند که به دست دشمن اسیر شده و در طول سال‌های اسارت یا به‌سبب 1. [[شکنجه]]، بیماری، سوء[[تغذیه]] و مانند آن یا 2. در حوادث اردوگاهی به شهادت رسیدند.		شهدای اسیر به افرادی اطلاق می‌شود در واقع کسانی بودند که به دست دشمن اسیر شده و در طول سال‌های اسارت یا به‌سبب 1. [[شکنجه]]، بیماری، سوء[[تغذیه]] و مانند آن یا 2. در حوادث اردوگاهی به شهادت رسیدند.</blockquote>رزمندگانی كه به [[اسارت و اسیران\|اسارت]] نیروهای بعثی درآمدند در دو نوع [[اردوگاه]] نگه داشته می‌شدند:

	~~رزمندگانی كه به [[اسارت و اسیران\|اسارت]] نیروهای بعثی درآمدند در دو نوع [[اردوگاه]] نگه داشته می‌شدند:~~ اردوگاه‌هایی که در سال‌های اولیه جنگ به‌وجود آمده و [[صلیب سرخ]] از آن بازدید و اسامی اسرا را ثبت کرده بود. در این اردوگاه‌‌ها وضعیت بهداشتی، دارو و درمان، و برخی [[امکانات]] نسبت به سایر اردوگاه‌ها در سطح بهتری قرار داشت و در صورت شهادت اسیری، دولت عراق موظف به پاسخ‌گویی بود و نحوه و شهادت آنها را اطلاع می‌داد. اما تعدادی از اردوگاه‌ها از 1367 به بعد تشکیل شد که به اردوگاه‌های مفقودین شهره بود و [[صلیب سرخ]] از وجود آنها هیچ اطلاعی نداشت؛ اسرایی که در این اردوگاه‌ها آنجا نگه‌داری می‌شدند، از كمترین امکانات برخوردار بودند و در نتیجه، اسرایی که در آنها به شهادت می‌رسیدند، به‌صورت مفقود دفن می‌شدند و دولت عراق پاسخ‌گوی هیچ نهاد بین‌المللی نمی‌شد.		اردوگاه‌هایی که در سال‌های اولیه جنگ به‌وجود آمده و [[صلیب سرخ]] از آن بازدید و اسامی اسرا را ثبت کرده بود. در این اردوگاه‌‌ها وضعیت بهداشتی، دارو و درمان، و برخی [[امکانات]] نسبت به سایر اردوگاه‌ها در سطح بهتری قرار داشت و در صورت شهادت اسیری، دولت عراق موظف به پاسخ‌گویی بود و نحوه و شهادت آنها را اطلاع می‌داد. اما تعدادی از اردوگاه‌ها از 1367 به بعد تشکیل شد که به اردوگاه‌های مفقودین شهره بود و [[صلیب سرخ]] از وجود آنها هیچ اطلاعی نداشت؛ اسرایی که در این اردوگاه‌ها آنجا نگه‌داری می‌شدند، از كمترین امکانات برخوردار بودند و در نتیجه، اسرایی که در آنها به شهادت می‌رسیدند، به‌صورت مفقود دفن می‌شدند و دولت عراق پاسخ‌گوی هیچ نهاد بین‌المللی نمی‌شد.

	[[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|خلیل فاتحی]] ازجمله شهدای شاخصی است که در اردوگاهی صلیب‌دیده و در حوادث اردوگاهی زیر [[شکنجه]] عراقی‌ها به شهادت رسید. وی به‌سبب همراهی در ماجرای آتش گرفتن انبار مواد غذایی و مفقود شدن تعدادی اسلحه و مهمات در [[اردوگاه موصل 2]]، مورد شكنجه قرار می‌گیرد؛ وی را، پس از پذیرش مسئولیت کارها، از [[اردوگاه]] خارج می‌كنند و حدود یک ماه و نیم بعد، از سازمان [[صلیب سرخ\|صلیب سرخ جهانی]] به [[خانواده]] ایشان خبر می‌دهند که خلیل در 21 اردیبهشت 1362 در خاک عراق به شهادت رسیده و در [[اردوگاه موصل 2\|موصل 2]] به خاک سپرده شده است. از دیگر شهدای شاخصی که سال‌ها در عراق اسیر بود، ولی [[صلیب سرخ]] از او اطلاعی در دست نداشت، شهید [[محمد جواد تندگویان]] بود. او كه به‌همراه دو نفر از معاونان خود، مهندس یحیوی و بوشهری، برای بازدید از پالایشگاه آبادان رفته بودند، در دارخوین، در نزدیکی آبادان، به اسارت عراقی‌ها درمی‌آیند. با وجود تلاش‌های دولت جمهوری اسلامی، امكان آگاهی از وضعیت او فراهم نمی‌شود تا اینكه پس از سال‌ها خبر شهادت او در زیر شكنجه محرز می‌شود.		[[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|خلیل فاتحی]] ازجمله شهدای شاخصی است که در اردوگاهی صلیب‌دیده و در حوادث اردوگاهی زیر [[شکنجه]] عراقی‌ها به شهادت رسید. وی به‌سبب همراهی در ماجرای آتش گرفتن انبار مواد غذایی و مفقود شدن تعدادی اسلحه و مهمات در [[اردوگاه موصل 2]]، مورد شكنجه قرار می‌گیرد؛ وی را، پس از پذیرش مسئولیت کارها، از [[اردوگاه]] خارج می‌كنند و حدود یک ماه و نیم بعد، از سازمان [[صلیب سرخ\|صلیب سرخ جهانی]] به [[خانواده]] ایشان خبر می‌دهند که خلیل در 21 اردیبهشت 1362 در خاک عراق به شهادت رسیده و در [[اردوگاه موصل 2\|موصل 2]] به خاک سپرده شده است. از دیگر شهدای شاخصی که سال‌ها در عراق اسیر بود، ولی [[صلیب سرخ]] از او اطلاعی در دست نداشت، شهید [[محمد جواد تندگویان]] بود. او كه به‌همراه دو نفر از معاونان خود، مهندس یحیوی و بوشهری، برای بازدید از پالایشگاه آبادان رفته بودند، در دارخوین، در نزدیکی آبادان، به اسارت عراقی‌ها درمی‌آیند. با وجود تلاش‌های دولت جمهوری اسلامی، امكان آگاهی از وضعیت او فراهم نمی‌شود تا اینكه پس از سال‌ها خبر شهادت او در زیر شكنجه محرز می‌شود.

	== شهادت در اعتراض‌های اردوگاهی (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==		== شهادت در اعتراض‌های اردوگاهی (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==
	عوامل [[منافقین]] یا جاسوسانی که در اردوگاه‌‌ها حضور داشتند، در مواقع زیادی باعث بروز درگیری می‌شدند. پس از اعلام خبر توافق میان ایران و عراق، مبنی‌بر تبادل اسرا، در تعدادی از اردوگاه‌های مفقودین، اسرا اقدام به تنبیه جاسوسانی كردند که در طول اسارت، به همکاری با دشمن و آزار و اذیت اسرا پرداخته بودند. ازجمله در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] این روند شدت بیشتری داشت و چند روز دیگر ادامه یافت تا اینکه در 26 مرداد 1369 درگیری مابین [[اسرا]] و خبرچین‌ها آغاز شد. در این روز، عراقی‌ها برای حمایت از خبرچین‌ها وارد محوطه شدند و سعی کردند با تیراندازی هوایی اوضاع را آرام کنند. در جریان این درگیری، یکی از [[اسرا]] به نام [[حسین پیراینده]] بر اثر اصابت گلوله شلیک‌شده سربازان عراقی مجروح و بلافاصله نیز به شهادت رسید. آن روز اوضاع تحت کنترل درآمد، اما اسرا سه روز اعتصاب غذا کردند. پیکر [[حسین پیراینده]] بعد از یازده سال به ایران برگردانده شد<ref>خاجی، علی (1391). [[شرح قفس(کتاب)\|شرح قفص]]. تهران: [https://www.mfpa.ir/ پیام آزادگان].</ref> در[[اردوگاه بعقوبه]] و بعد از مدتی (مردادماه 1361) یك درگیری مابین [[اسرا]] و عراقی‌ها به وجود آمد. درگیری به تیراندازی منجر شد و دو نفر از اسرا به نام‌های محمد رسولی از اهالی تویسرکان و امیر بامیری‌زاده از اهالی بوشهر به شهادت رسیدند<ref name=":0">رحمانیان، عبدالمجید (1393). [[خستگی ناپذیر(کتاب)\|خستگی‌ناپذیر]]. تهران: [https://www.mfpa.ir/ پیام آزادگان] </ref>.		عوامل [[منافقین]] یا جاسوسانی که در اردوگاه‌‌ها حضور داشتند، در مواقع زیادی باعث بروز درگیری می‌شدند. پس از اعلام خبر توافق میان ایران و عراق، مبنی‌بر تبادل اسرا، در تعدادی از اردوگاه‌های مفقودین، [[اسرا]] اقدام به تنبیه جاسوسانی كردند که در طول اسارت، به همکاری با دشمن و آزار و اذیت [[اسرا]] پرداخته بودند. ازجمله در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] این روند شدت بیشتری داشت و چند روز دیگر ادامه یافت تا اینکه در 26 مرداد 1369 درگیری مابین [[اسرا]] و خبرچین‌ها آغاز شد. در این روز، عراقی‌ها برای حمایت از خبرچین‌ها وارد محوطه شدند و سعی کردند با تیراندازی هوایی اوضاع را آرام کنند. در جریان این درگیری، یکی از [[اسرا]] به نام [[حسین پیراینده]] بر اثر اصابت گلوله شلیک‌شده سربازان عراقی مجروح و بلافاصله نیز به شهادت رسید. آن روز اوضاع تحت کنترل درآمد، اما [[اسرا]] سه روز [[اعتصاب در اسارت\|اعتصاب]] غذا کردند. پیکر [[حسین پیراینده]] بعد از یازده سال به ایران برگردانده شد<ref>خاجی، علی (1391). [[شرح قفس(کتاب)\|شرح قفص]]. تهران: [https://www.mfpa.ir/ پیام آزادگان].</ref>.

			در[[اردوگاه بعقوبه]] و بعد از مدتی (مردادماه 1361) یك درگیری مابین [[اسرا]] و عراقی‌ها به وجود آمد. درگیری به تیراندازی منجر شد و دو نفر از اسرا به نام‌های محمد رسولی از اهالی تویسرکان و امیر بامیری‌زاده از اهالی بوشهر به شهادت رسیدند<ref name=":0">رحمانیان، عبدالمجید (1393). [[خستگی ناپذیر(کتاب)\|خستگی‌ناپذیر]]. تهران: [https://www.mfpa.ir/ پیام آزادگان] </ref>.

	== شهادت به‌سبب بیماری در اردوگاه‌ها (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==		== شهادت به‌سبب بیماری در اردوگاه‌ها (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==
	در اکثر اردوگاه‌هایی که اسرای ایرانی نگه‌داری می‌شدند، وضعیت بد بهداشتی و عدم دسترسی به دارو و درمان، و کیفیت نامناسب مواد غذایی و بهداشتی، باعث شیوع بیماری‌های ‌واگیردار ازجمله اسهال خونی و سل و مانند آن می‌شد و همین عامل شهادت تعداد زیادی از اسرا، که در فهرست صلیب سرخ جهانی ثبت‌نام نشده بودند، می‌شد. علیشا یکی از بچه‌های شیراز در [[اردوگاه تکریت 16]] بود که به بیماری اسهال خونی مبتلا شد و به‌خاطر عدم رسیدگی فوت كرد<ref>نوری زاده ، غلامرضا (1395). مصاحبه . مورخ 20 بهمن 1395.</ref>. در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] اسیری به نام جعفر جعفری از شهر زنجان به بیماری سل مبتلا شده بود. وقتی حالش رو به وخامت گذاشت، او را به [[بیمارستان]] بغداد بردند، اما در [[بیمارستان]] فوت کرد و پیکر او را به [[اردوگاه]] هم نیاوردند<ref>ستاری ،بهمن (1395) . مصاحبه . مورخ 19 بهمن 1395.</ref> .در [[اردوگاه رمادی 10\|اردوگاه شماره 9 رمادی]] در میان مجروحان، اسیری به نام معتمدی از تیپ 55 هوابرد شیراز بود که گلوله‌ای به سرش خورده و وارد جمجمه‌اش شده بود. درد شدیدی داشت؛ وقتی دکتری به [[اردوگاه]] می‌آمد، پیش او می‌رفت، اما آنها وقعی نمی‌گذاشتند تا اینکه در دهم فروردین 1364 در حین تکبیر گفتن برای [[نماز]] صبح از حال رفت، دهانش کف کرد و دیگر نفس نکشید. عراقی‌ها چند ساعت بعد آمدند و پیکر او را در قبرستان روبه‌روی [[اردوگاه]] به خاک سپردند.<ref>رحمانیان، عبدالمجید (1390). [[تنفس ممنوع(کتاب)\|تنفس ممنوع]]. تهران: [https://www.mfpa.ir/ پیام آزادگان].</ref>		در اکثر اردوگاه‌هایی که اسرای ایرانی نگه‌داری می‌شدند، وضعیت بد بهداشتی و عدم دسترسی به دارو و درمان، و کیفیت نامناسب مواد غذایی و بهداشتی، باعث شیوع بیماری‌های ‌واگیردار ازجمله اسهال خونی و سل و مانند آن می‌شد و همین عامل شهادت تعداد زیادی از اسرا، که در فهرست [[صلیب سرخ]] جهانی ثبت‌نام نشده بودند، می‌شد. علیشا یکی از بچه‌های شیراز در [[اردوگاه تکریت 16]] بود که به بیماری اسهال خونی مبتلا شد و به‌خاطر عدم رسیدگی فوت كرد<ref>نوری زاده ، غلامرضا (1395). مصاحبه . مورخ 20 بهمن 1395.</ref>. در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] اسیری به نام جعفر جعفری از شهر زنجان به بیماری سل مبتلا شده بود. وقتی حالش رو به وخامت گذاشت، او را به [[بیمارستان]] بغداد بردند، اما در [[بیمارستان]] فوت کرد و پیکر او را به [[اردوگاه]] هم نیاوردند<ref>ستاری ،بهمن (1395) . مصاحبه . مورخ 19 بهمن 1395.</ref> .در [[اردوگاه رمادی 10\|اردوگاه شماره 9 رمادی]] در میان مجروحان، اسیری به نام معتمدی از تیپ 55 هوابرد شیراز بود که گلوله‌ای به سرش خورده و وارد جمجمه‌اش شده بود. درد شدیدی داشت؛ وقتی دکتری به [[اردوگاه]] می‌آمد، پیش او می‌رفت، اما آنها وقعی نمی‌گذاشتند تا اینکه در دهم فروردین 1364 در حین تکبیر گفتن برای [[نماز]] صبح از حال رفت، دهانش کف کرد و دیگر نفس نکشید. عراقی‌ها چند ساعت بعد آمدند و پیکر او را در قبرستان روبه‌روی [[اردوگاه]] به خاک سپردند.<ref>رحمانیان، عبدالمجید (1390). [[تنفس ممنوع(کتاب)\|تنفس ممنوع]]. تهران: [https://www.mfpa.ir/ پیام آزادگان].</ref>

	براساس اعلام [[هلال احمر]]، [[آمار]] دقیق تعداد اسرایی که در خاک عراق در اثر بیماری، [[اعتراض]] و حوادث اردوگاهی یا [[شکنجه]] به شهادت رسیده‌اند 564 نفر (387 نفر فاقد شماره اسارت، 119 نفر دارای شماره اسارت، 38 نفر فاقد پرونده در [[هلال احمر]]، و 20 نفر نامشخص) است كه پیکر تعدادی از آنها همچون [[حسین پیراینده]]، [[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|خلیل فاتحی]]، [[محمد جواد تندگویان]] به ایران بازگشته است. البته این نكته را باید در نظر داشت كه تعدادی از اسرا از لحظه اسارت تا انتقال به پشت جبهه، انفرادی یا دست‌جمعی، به شهادت ‌رسیده و همان‌جا دفن ‌شده‌اند كه بعدها، پس از آنكه تفحص شدند، ذیل آمار شهدای دفاع مقدس و نه اسرا جا ‌گرفتند.		براساس اعلام [[هلال احمر]]، [[آمار]] دقیق تعداد اسرایی که در خاک عراق در اثر بیماری، [[اعتراض]] و حوادث اردوگاهی یا [[شکنجه]] به شهادت رسیده‌اند 564 نفر (387 نفر فاقد شماره اسارت، 119 نفر دارای شماره اسارت، 38 نفر فاقد پرونده در [[هلال احمر]]، و 20 نفر نامشخص) است كه پیکر تعدادی از آنها همچون [[حسین پیراینده]]، [[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|خلیل فاتحی]]، [[محمد جواد تندگویان]] به ایران بازگشته است. البته این نكته را باید در نظر داشت كه تعدادی از [[اسرا]] از لحظه اسارت تا انتقال به پشت جبهه، انفرادی یا دست‌جمعی، به شهادت ‌رسیده و همان‌جا دفن ‌شده‌اند كه بعدها، پس از آنكه تفحص شدند، ذیل آمار شهدای دفاع مقدس و نه [[اسرا]] جا ‌گرفتند.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Marjan-khanlari: /* كتاب‌شناسی */

2025-03-04T04:27:32Z

كتاب‌شناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۷
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	* [[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|فاتحی آقبلاغ، یعقوب (خليل)]]		* [[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|فاتحی آقبلاغ، یعقوب (خليل)]]

	== ~~'''كتاب‌شناسی'''~~ ==		== كتابشناسی ==
	<references />'''وحید آقاكرمی'''		<references />'''وحید آقاكرمی'''
	[[رده:شهدای اسیر]]		[[رده:شهدای اسیر]]

Marjan-khanlari در ‏۲۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۹

2024-08-24T09:29:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۹
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	[[رده:اسیران جنگ]]		[[رده:اسیران جنگ]]
	[[رده:اسرا]]		[[رده:اسرا]]
			[[en:Captive martyrs]]

M-samiei در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۹

2024-01-19T13:59:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۹
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== شهادت در اعتراض‌های اردوگاهی (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==		== شهادت در اعتراض‌های اردوگاهی (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==
	عوامل [[منافقین]] یا جاسوسانی که در اردوگاه‌‌ها حضور داشتند، در مواقع زیادی باعث بروز درگیری می‌شدند. پس از اعلام خبر توافق میان ایران و عراق، مبنی‌بر تبادل اسرا، در تعدادی از اردوگاه‌های مفقودین، اسرا اقدام به تنبیه جاسوسانی كردند که در طول اسارت، به همکاری با دشمن و آزار و اذیت اسرا پرداخته بودند. ازجمله در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] این روند شدت بیشتری داشت و چند روز دیگر ادامه یافت تا اینکه در 26 مرداد 1369 درگیری مابین [[اسرا]] و خبرچین‌ها آغاز شد. در این روز، عراقی‌ها برای حمایت از خبرچین‌ها وارد محوطه شدند و سعی کردند با تیراندازی هوایی اوضاع را آرام کنند. در جریان این درگیری، یکی از [[اسرا]] به نام [[حسین پیراینده]] بر اثر اصابت گلوله شلیک‌شده سربازان عراقی مجروح و بلافاصله نیز به شهادت رسید. آن روز اوضاع تحت کنترل درآمد، اما اسرا سه روز اعتصاب غذا کردند. پیکر [[حسین پیراینده]] بعد از یازده سال به ایران برگردانده شد<ref>خاجی، علی (1391). شرح قفص. تهران: پیام آزادگان.</ref> در[[اردوگاه بعقوبه]] و بعد از مدتی (مردادماه 1361) یك درگیری مابین [[اسرا]] و عراقی‌ها به وجود آمد. درگیری به تیراندازی منجر شد و دو نفر از اسرا به نام‌های محمد رسولی از اهالی تویسرکان و امیر بامیری‌زاده از اهالی بوشهر به شهادت رسیدند<ref name=":0">رحمانیان، عبدالمجید (1393). خستگی‌ناپذیر. تهران: پیام آزادگان </ref>.		عوامل [[منافقین]] یا جاسوسانی که در اردوگاه‌‌ها حضور داشتند، در مواقع زیادی باعث بروز درگیری می‌شدند. پس از اعلام خبر توافق میان ایران و عراق، مبنی‌بر تبادل اسرا، در تعدادی از اردوگاه‌های مفقودین، اسرا اقدام به تنبیه جاسوسانی كردند که در طول اسارت، به همکاری با دشمن و آزار و اذیت اسرا پرداخته بودند. ازجمله در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] این روند شدت بیشتری داشت و چند روز دیگر ادامه یافت تا اینکه در 26 مرداد 1369 درگیری مابین [[اسرا]] و خبرچین‌ها آغاز شد. در این روز، عراقی‌ها برای حمایت از خبرچین‌ها وارد محوطه شدند و سعی کردند با تیراندازی هوایی اوضاع را آرام کنند. در جریان این درگیری، یکی از [[اسرا]] به نام [[حسین پیراینده]] بر اثر اصابت گلوله شلیک‌شده سربازان عراقی مجروح و بلافاصله نیز به شهادت رسید. آن روز اوضاع تحت کنترل درآمد، اما اسرا سه روز اعتصاب غذا کردند. پیکر [[حسین پیراینده]] بعد از یازده سال به ایران برگردانده شد<ref>خاجی، علی (1391). [[شرح قفس(کتاب)\|شرح قفص]]. تهران: [https://www.mfpa.ir/ پیام آزادگان].</ref> در[[اردوگاه بعقوبه]] و بعد از مدتی (مردادماه 1361) یك درگیری مابین [[اسرا]] و عراقی‌ها به وجود آمد. درگیری به تیراندازی منجر شد و دو نفر از اسرا به نام‌های محمد رسولی از اهالی تویسرکان و امیر بامیری‌زاده از اهالی بوشهر به شهادت رسیدند<ref name=":0">رحمانیان، عبدالمجید (1393). [[خستگی ناپذیر(کتاب)\|خستگی‌ناپذیر]]. تهران: [https://www.mfpa.ir/ پیام آزادگان] </ref>.

	== شهادت به‌سبب بیماری در اردوگاه‌ها (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==		== شهادت به‌سبب بیماری در اردوگاه‌ها (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==
	در اکثر اردوگاه‌هایی که اسرای ایرانی نگه‌داری می‌شدند، وضعیت بد بهداشتی و عدم دسترسی به دارو و درمان، و کیفیت نامناسب مواد غذایی و بهداشتی، باعث شیوع بیماری‌های ‌واگیردار ازجمله اسهال خونی و سل و مانند آن می‌شد و همین عامل شهادت تعداد زیادی از اسرا، که در فهرست صلیب سرخ جهانی ثبت‌نام نشده بودند، می‌شد. علیشا یکی از بچه‌های شیراز در [[اردوگاه تکریت 16]] بود که به بیماری اسهال خونی مبتلا شد و به‌خاطر عدم رسیدگی فوت كرد<ref>نوری زاده ، غلامرضا (1395). مصاحبه . مورخ 20 بهمن 1395.</ref>. در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] اسیری به نام جعفر جعفری از شهر زنجان به بیماری سل مبتلا شده بود. وقتی حالش رو به وخامت گذاشت، او را به [[بیمارستان]] بغداد بردند، اما در [[بیمارستان]] فوت کرد و پیکر او را به [[اردوگاه]] هم نیاوردند<ref>ستاری ،بهمن (1395) . مصاحبه . مورخ 19 بهمن 1395.</ref> .در [[اردوگاه رمادی 10\|اردوگاه شماره 9 رمادی]] در میان مجروحان، اسیری به نام معتمدی از تیپ 55 هوابرد شیراز بود که گلوله‌ای به سرش خورده و وارد جمجمه‌اش شده بود. درد شدیدی داشت؛ وقتی دکتری به [[اردوگاه]] می‌آمد، پیش او می‌رفت، اما آنها وقعی نمی‌گذاشتند تا اینکه در دهم فروردین 1364 در حین تکبیر گفتن برای [[نماز]] صبح از حال رفت، دهانش کف کرد و دیگر نفس نکشید. عراقی‌ها چند ساعت بعد آمدند و پیکر او را در قبرستان روبه‌روی [[اردوگاه]] به خاک سپردند.<ref>رحمانیان، عبدالمجید (1390). تنفس ممنوع. تهران: پیام آزادگان.</ref>		در اکثر اردوگاه‌هایی که اسرای ایرانی نگه‌داری می‌شدند، وضعیت بد بهداشتی و عدم دسترسی به دارو و درمان، و کیفیت نامناسب مواد غذایی و بهداشتی، باعث شیوع بیماری‌های ‌واگیردار ازجمله اسهال خونی و سل و مانند آن می‌شد و همین عامل شهادت تعداد زیادی از اسرا، که در فهرست صلیب سرخ جهانی ثبت‌نام نشده بودند، می‌شد. علیشا یکی از بچه‌های شیراز در [[اردوگاه تکریت 16]] بود که به بیماری اسهال خونی مبتلا شد و به‌خاطر عدم رسیدگی فوت كرد<ref>نوری زاده ، غلامرضا (1395). مصاحبه . مورخ 20 بهمن 1395.</ref>. در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] اسیری به نام جعفر جعفری از شهر زنجان به بیماری سل مبتلا شده بود. وقتی حالش رو به وخامت گذاشت، او را به [[بیمارستان]] بغداد بردند، اما در [[بیمارستان]] فوت کرد و پیکر او را به [[اردوگاه]] هم نیاوردند<ref>ستاری ،بهمن (1395) . مصاحبه . مورخ 19 بهمن 1395.</ref> .در [[اردوگاه رمادی 10\|اردوگاه شماره 9 رمادی]] در میان مجروحان، اسیری به نام معتمدی از تیپ 55 هوابرد شیراز بود که گلوله‌ای به سرش خورده و وارد جمجمه‌اش شده بود. درد شدیدی داشت؛ وقتی دکتری به [[اردوگاه]] می‌آمد، پیش او می‌رفت، اما آنها وقعی نمی‌گذاشتند تا اینکه در دهم فروردین 1364 در حین تکبیر گفتن برای [[نماز]] صبح از حال رفت، دهانش کف کرد و دیگر نفس نکشید. عراقی‌ها چند ساعت بعد آمدند و پیکر او را در قبرستان روبه‌روی [[اردوگاه]] به خاک سپردند.<ref>رحمانیان، عبدالمجید (1390). [[تنفس ممنوع(کتاب)\|تنفس ممنوع]]. تهران: [https://www.mfpa.ir/ پیام آزادگان].</ref>

	براساس اعلام [[هلال احمر]]، [[آمار]] دقیق تعداد اسرایی که در خاک عراق در اثر بیماری، [[اعتراض]] و حوادث اردوگاهی یا [[شکنجه]] به شهادت رسیده‌اند 564 نفر (387 نفر فاقد شماره اسارت، 119 نفر دارای شماره اسارت، 38 نفر فاقد پرونده در [[هلال احمر]]، و 20 نفر نامشخص) است كه پیکر تعدادی از آنها همچون [[حسین پیراینده]]، [[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|خلیل فاتحی]]، [[محمد جواد تندگویان]] به ایران بازگشته است. البته این نكته را باید در نظر داشت كه تعدادی از اسرا از لحظه اسارت تا انتقال به پشت جبهه، انفرادی یا دست‌جمعی، به شهادت ‌رسیده و همان‌جا دفن ‌شده‌اند كه بعدها، پس از آنكه تفحص شدند، ذیل آمار شهدای دفاع مقدس و نه اسرا جا ‌گرفتند.		براساس اعلام [[هلال احمر]]، [[آمار]] دقیق تعداد اسرایی که در خاک عراق در اثر بیماری، [[اعتراض]] و حوادث اردوگاهی یا [[شکنجه]] به شهادت رسیده‌اند 564 نفر (387 نفر فاقد شماره اسارت، 119 نفر دارای شماره اسارت، 38 نفر فاقد پرونده در [[هلال احمر]]، و 20 نفر نامشخص) است كه پیکر تعدادی از آنها همچون [[حسین پیراینده]]، [[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|خلیل فاتحی]]، [[محمد جواد تندگویان]] به ایران بازگشته است. البته این نكته را باید در نظر داشت كه تعدادی از اسرا از لحظه اسارت تا انتقال به پشت جبهه، انفرادی یا دست‌جمعی، به شهادت ‌رسیده و همان‌جا دفن ‌شده‌اند كه بعدها، پس از آنكه تفحص شدند، ذیل آمار شهدای دفاع مقدس و نه اسرا جا ‌گرفتند.

M-samiei در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۷

2024-01-19T13:57:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسیران ایرانی كه در اردوگاه‌ها به شهادت رسیدند و چگونگی شهادت آنها به شرح زیر است:'''		'''اسیران ایرانی كه در اردوگاه‌ها به [[شهید و شهادت\|شهادت]] رسیدند و چگونگی [[شهید و شهادت\|شهادت]] آنها به شرح زیر است:'''

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	== '''كتاب‌شناسی''' ==		== '''كتاب‌شناسی''' ==
	<references />'''وحید آقاكرمی'''		<references />'''وحید آقاكرمی'''
			[[رده:شهدای اسیر]]
			[[رده:شهید و شهادت]]
			[[رده:اسیران جنگ]]
			[[رده:اسرا]]

M-samiei در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۰

2024-01-17T19:30:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسیران ایرانی كه در اردوگاه‌ها به شهادت رسیدند و چگونگی شهادت آنها'''		'''اسیران ایرانی كه در اردوگاه‌ها به شهادت رسیدند و چگونگی شهادت آنها به شرح زیر است:'''

	=== مقدمه ===		== مقدمه ==
	'''شهید''' کلمه‌ای عربی از ریشه «شَ هَ دَ» بر وزن «فعیل» است كه مصدرش «شهادَه» و به معنی «شاهد» و «حاضر بودن» و «گواهی دادن» است. در فرهنگ فارسی عمید این کلمه به معنای «کشته‌شده در راه خدا» و همچنین «نامی از نام‌های خداوند» آمده است. در واقع هم اسم است و هم صفت. خداوند در قرآن كریم می‌فرماید: «ای پیامبر هرگز گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگان‌اند بلکه آنان زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند. (آل عمران/ 154)		'''شهید''' کلمه‌ای عربی از ریشه «شَ هَ دَ» بر وزن «فعیل» است كه مصدرش «شهادَه» و به معنی «شاهد» و «حاضر بودن» و «گواهی دادن» است. در فرهنگ فارسی عمید این کلمه به معنای «کشته‌شده در راه خدا» و همچنین «نامی از نام‌های خداوند» آمده است. در واقع هم اسم است و هم صفت. خداوند در قرآن كریم می‌فرماید: «ای پیامبر هرگز گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگان‌اند بلکه آنان زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند. (آل عمران/ 154)
	~~'''شهدای~~ اسیر~~'''~~ به افرادی اطلاق می‌شود در واقع کسانی بودند که به دست دشمن اسیر شده و در طول سال‌های اسارت یا به‌سبب 1. ~~شکنجه،~~ بیماری، ~~سوءتغذیه~~ و مانند آن یا 2. در حوادث اردوگاهی به شهادت رسیدند.		شهدای اسیر به افرادی اطلاق می‌شود در واقع کسانی بودند که به دست دشمن اسیر شده و در طول سال‌های اسارت یا به‌سبب 1. [[شکنجه]]، بیماری، سوء[[تغذیه]] و مانند آن یا 2. در حوادث اردوگاهی به شهادت رسیدند.

	رزمندگانی كه به اسارت نیروهای بعثی درآمدند در دو نوع [[اردوگاه]] نگه داشته می‌شدند: اردوگاه‌هایی که در سال‌های اولیه جنگ به‌وجود آمده و [[صلیب سرخ]] از آن بازدید و اسامی اسرا را ثبت کرده بود. در این اردوگاه‌‌ها وضعیت بهداشتی، دارو و درمان، و برخی [[امکانات]] نسبت به سایر اردوگاه‌ها در سطح بهتری قرار داشت و در صورت شهادت اسیری، دولت عراق موظف به پاسخ‌گویی بود و نحوه و شهادت آنها را اطلاع می‌داد. اما تعدادی از اردوگاه‌ها از 1367 به بعد تشکیل شد که به اردوگاه‌های مفقودین شهره بود و [[صلیب سرخ]] از وجود آنها هیچ اطلاعی نداشت؛ اسرایی که در این اردوگاه‌ها آنجا نگه‌داری می‌شدند، از كمترین امکانات برخوردار بودند و در نتیجه، اسرایی که در آنها به شهادت می‌رسیدند، به‌صورت مفقود دفن می‌شدند و دولت عراق پاسخ‌گوی هیچ نهاد بین‌المللی نمی‌شد.		رزمندگانی كه به [[اسارت و اسیران\|اسارت]] نیروهای بعثی درآمدند در دو نوع [[اردوگاه]] نگه داشته می‌شدند: اردوگاه‌هایی که در سال‌های اولیه جنگ به‌وجود آمده و [[صلیب سرخ]] از آن بازدید و اسامی اسرا را ثبت کرده بود. در این اردوگاه‌‌ها وضعیت بهداشتی، دارو و درمان، و برخی [[امکانات]] نسبت به سایر اردوگاه‌ها در سطح بهتری قرار داشت و در صورت شهادت اسیری، دولت عراق موظف به پاسخ‌گویی بود و نحوه و شهادت آنها را اطلاع می‌داد. اما تعدادی از اردوگاه‌ها از 1367 به بعد تشکیل شد که به اردوگاه‌های مفقودین شهره بود و [[صلیب سرخ]] از وجود آنها هیچ اطلاعی نداشت؛ اسرایی که در این اردوگاه‌ها آنجا نگه‌داری می‌شدند، از كمترین امکانات برخوردار بودند و در نتیجه، اسرایی که در آنها به شهادت می‌رسیدند، به‌صورت مفقود دفن می‌شدند و دولت عراق پاسخ‌گوی هیچ نهاد بین‌المللی نمی‌شد.

	خلیل فاتحی ازجمله شهدای شاخصی است که در اردوگاهی صلیب‌دیده و در حوادث اردوگاهی زیر شکنجه عراقی‌ها به شهادت رسید. وی به‌سبب همراهی در ماجرای آتش گرفتن انبار مواد غذایی و مفقود شدن تعدادی اسلحه و مهمات در [[اردوگاه موصل 2]]، مورد شكنجه قرار می‌گیرد؛ وی را، پس از پذیرش مسئولیت کارها، از [[اردوگاه]] خارج می‌كنند و حدود یک ماه و نیم بعد، از سازمان صلیب سرخ جهانی به خانواده ایشان خبر می‌دهند که خلیل در 21~~/2/~~1362 در خاک عراق به شهادت رسیده و در موصل 2 به خاک سپرده شده است. ~~(← [[فاتحی، یعقوب\|فاتحی، یعقوب]])~~ از دیگر شهدای شاخصی که سال‌ها در عراق اسیر بود، ولی [[صلیب سرخ]] از او اطلاعی در دست نداشت، شهید [[محمد جواد تندگویان]] بود. او كه به‌همراه دو نفر از معاونان خود، مهندس یحیوی و بوشهری، برای بازدید از پالایشگاه آبادان رفته بودند، در دارخوین، در نزدیکی آبادان، به اسارت عراقی‌ها درمی‌آیند. با وجود تلاش‌های دولت جمهوری اسلامی، امكان آگاهی از وضعیت او فراهم نمی‌شود تا اینكه پس از سال‌ها خبر شهادت او در زیر شكنجه محرز می‌شود. ~~(← [[محمد جواد تندگویان\|محمد جواد تندگویان)]]~~		[[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|خلیل فاتحی]] ازجمله شهدای شاخصی است که در اردوگاهی صلیب‌دیده و در حوادث اردوگاهی زیر [[شکنجه]] عراقی‌ها به شهادت رسید. وی به‌سبب همراهی در ماجرای آتش گرفتن انبار مواد غذایی و مفقود شدن تعدادی اسلحه و مهمات در [[اردوگاه موصل 2]]، مورد شكنجه قرار می‌گیرد؛ وی را، پس از پذیرش مسئولیت کارها، از [[اردوگاه]] خارج می‌كنند و حدود یک ماه و نیم بعد، از سازمان [[صلیب سرخ\|صلیب سرخ جهانی]] به [[خانواده]] ایشان خبر می‌دهند که خلیل در 21 اردیبهشت 1362 در خاک عراق به شهادت رسیده و در [[اردوگاه موصل 2\|موصل 2]] به خاک سپرده شده است. از دیگر شهدای شاخصی که سال‌ها در عراق اسیر بود، ولی [[صلیب سرخ]] از او اطلاعی در دست نداشت، شهید [[محمد جواد تندگویان]] بود. او كه به‌همراه دو نفر از معاونان خود، مهندس یحیوی و بوشهری، برای بازدید از پالایشگاه آبادان رفته بودند، در دارخوین، در نزدیکی آبادان، به اسارت عراقی‌ها درمی‌آیند. با وجود تلاش‌های دولت جمهوری اسلامی، امكان آگاهی از وضعیت او فراهم نمی‌شود تا اینكه پس از سال‌ها خبر شهادت او در زیر شكنجه محرز می‌شود.

	=== شهادت در اعتراض‌های اردوگاهی (صلیب‌سرخ‌ندیده) ===		== شهادت در اعتراض‌های اردوگاهی (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==
	عوامل [[منافقین]] یا جاسوسانی که در اردوگاه‌‌ها حضور داشتند، در مواقع زیادی باعث بروز درگیری می‌شدند. پس از اعلام خبر توافق میان ایران و عراق، مبنی‌بر تبادل اسرا، در تعدادی از اردوگاه‌های مفقودین، اسرا اقدام به تنبیه جاسوسانی كردند که در طول اسارت، به همکاری با دشمن و آزار و اذیت اسرا پرداخته بودند. ازجمله در [[اردوگاه 18 بعقوبه]] این روند شدت بیشتری داشت و چند روز دیگر ادامه یافت تا اینکه در 26~~/5/~~1369 درگیری مابین اسرا و خبرچین‌ها آغاز شد. در این روز، عراقی‌ها برای حمایت از خبرچین‌ها وارد محوطه شدند و سعی کردند با تیراندازی هوایی اوضاع را آرام کنند. در جریان این درگیری، یکی از اسرا به نام [[حسین پیراینده]] بر اثر اصابت گلوله شلیک‌شده سربازان عراقی مجروح و بلافاصله نیز به شهادت رسید. آن روز اوضاع تحت کنترل درآمد، اما اسرا سه روز اعتصاب غذا کردند. پیکر حسین پیراینده بعد از یازده سال به ایران برگردانده شد<ref>خاجی، علی (1391). شرح قفص. تهران: پیام آزادگان.</ref> (← [[~~حسین پیراینده]] ) در~~ اردوگاه بعقوبه~~(← [[اردوگاه~~]] ) و بعد از مدتی (مردادماه 1361) یك درگیری مابین اسرا و عراقی‌ها به وجود آمد. درگیری به تیراندازی منجر شد و دو نفر از اسرا به نام‌های محمد رسولی از اهالی تویسرکان و امیر بامیری‌زاده از اهالی بوشهر به شهادت رسیدند<ref name=":0">رحمانیان، عبدالمجید (1393). خستگی‌ناپذیر. تهران: پیام آزادگان </ref>.		عوامل [[منافقین]] یا جاسوسانی که در اردوگاه‌‌ها حضور داشتند، در مواقع زیادی باعث بروز درگیری می‌شدند. پس از اعلام خبر توافق میان ایران و عراق، مبنی‌بر تبادل اسرا، در تعدادی از اردوگاه‌های مفقودین، اسرا اقدام به تنبیه جاسوسانی كردند که در طول اسارت، به همکاری با دشمن و آزار و اذیت اسرا پرداخته بودند. ازجمله در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] این روند شدت بیشتری داشت و چند روز دیگر ادامه یافت تا اینکه در 26 مرداد 1369 درگیری مابین [[اسرا]] و خبرچین‌ها آغاز شد. در این روز، عراقی‌ها برای حمایت از خبرچین‌ها وارد محوطه شدند و سعی کردند با تیراندازی هوایی اوضاع را آرام کنند. در جریان این درگیری، یکی از [[اسرا]] به نام [[حسین پیراینده]] بر اثر اصابت گلوله شلیک‌شده سربازان عراقی مجروح و بلافاصله نیز به شهادت رسید. آن روز اوضاع تحت کنترل درآمد، اما اسرا سه روز اعتصاب غذا کردند. پیکر [[حسین پیراینده]] بعد از یازده سال به ایران برگردانده شد<ref>خاجی، علی (1391). شرح قفص. تهران: پیام آزادگان.</ref> در[[اردوگاه بعقوبه]] و بعد از مدتی (مردادماه 1361) یك درگیری مابین [[اسرا]] و عراقی‌ها به وجود آمد. درگیری به تیراندازی منجر شد و دو نفر از اسرا به نام‌های محمد رسولی از اهالی تویسرکان و امیر بامیری‌زاده از اهالی بوشهر به شهادت رسیدند<ref name=":0">رحمانیان، عبدالمجید (1393). خستگی‌ناپذیر. تهران: پیام آزادگان </ref>.

	=== شهادت به‌سبب بیماری در اردوگاه‌ها (صلیب‌سرخ‌ندیده) ===		== شهادت به‌سبب بیماری در اردوگاه‌ها (صلیب‌سرخ‌ندیده) ==
	در اکثر اردوگاه‌هایی که اسرای ایرانی نگه‌داری می‌شدند، وضعیت بد بهداشتی و عدم دسترسی به دارو و درمان، و کیفیت نامناسب مواد غذایی و بهداشتی، باعث شیوع بیماری‌های ‌واگیردار ازجمله اسهال خونی و سل و مانند آن می‌شد و همین عامل شهادت تعداد زیادی از اسرا، که در فهرست صلیب سرخ جهانی ثبت‌نام نشده بودند، می‌شد. علیشا یکی از بچه‌های شیراز در [[اردوگاه تکریت 16]] بود که به بیماری اسهال خونی مبتلا شد و به‌خاطر عدم رسیدگی فوت كرد<ref>نوری زاده ، غلامرضا (1395). مصاحبه . مورخ 20 بهمن 1395.</ref>. در [[اردوگاه 18 بعقوبه]] اسیری به نام جعفر جعفری از شهر زنجان به بیماری سل مبتلا شده بود. وقتی حالش رو به وخامت گذاشت، او را به [[بیمارستان]] بغداد بردند، اما در [[بیمارستان]] فوت کرد و پیکر او را به [[اردوگاه]] هم نیاوردند<ref>ستاری ،بهمن (1395) . مصاحبه . مورخ 19 بهمن 1395.</ref> .در [[اردوگاه شماره 9 رمادی]] در میان مجروحان، اسیری به نام معتمدی از تیپ 55 هوابرد شیراز بود که گلوله‌ای به سرش خورده و وارد جمجمه‌اش شده بود. درد شدیدی داشت؛ وقتی دکتری به [[اردوگاه]] می‌آمد، پیش او می‌رفت، اما آنها وقعی نمی‌گذاشتند تا اینکه در دهم فروردین 1364 در حین تکبیر گفتن برای نماز صبح از حال رفت، دهانش کف کرد و دیگر نفس نکشید. عراقی‌ها چند ساعت بعد آمدند و پیکر او را در قبرستان روبه‌روی [[اردوگاه]] به خاک سپردند.<ref>رحمانیان، عبدالمجید (1390). تنفس ممنوع. تهران: پیام آزادگان.</ref>		در اکثر اردوگاه‌هایی که اسرای ایرانی نگه‌داری می‌شدند، وضعیت بد بهداشتی و عدم دسترسی به دارو و درمان، و کیفیت نامناسب مواد غذایی و بهداشتی، باعث شیوع بیماری‌های ‌واگیردار ازجمله اسهال خونی و سل و مانند آن می‌شد و همین عامل شهادت تعداد زیادی از اسرا، که در فهرست صلیب سرخ جهانی ثبت‌نام نشده بودند، می‌شد. علیشا یکی از بچه‌های شیراز در [[اردوگاه تکریت 16]] بود که به بیماری اسهال خونی مبتلا شد و به‌خاطر عدم رسیدگی فوت كرد<ref>نوری زاده ، غلامرضا (1395). مصاحبه . مورخ 20 بهمن 1395.</ref>. در [[اردوگاه بعقوبه\|اردوگاه 18 بعقوبه]] اسیری به نام جعفر جعفری از شهر زنجان به بیماری سل مبتلا شده بود. وقتی حالش رو به وخامت گذاشت، او را به [[بیمارستان]] بغداد بردند، اما در [[بیمارستان]] فوت کرد و پیکر او را به [[اردوگاه]] هم نیاوردند<ref>ستاری ،بهمن (1395) . مصاحبه . مورخ 19 بهمن 1395.</ref> .در [[اردوگاه رمادی 10\|اردوگاه شماره 9 رمادی]] در میان مجروحان، اسیری به نام معتمدی از تیپ 55 هوابرد شیراز بود که گلوله‌ای به سرش خورده و وارد جمجمه‌اش شده بود. درد شدیدی داشت؛ وقتی دکتری به [[اردوگاه]] می‌آمد، پیش او می‌رفت، اما آنها وقعی نمی‌گذاشتند تا اینکه در دهم فروردین 1364 در حین تکبیر گفتن برای [[نماز]] صبح از حال رفت، دهانش کف کرد و دیگر نفس نکشید. عراقی‌ها چند ساعت بعد آمدند و پیکر او را در قبرستان روبه‌روی [[اردوگاه]] به خاک سپردند.<ref>رحمانیان، عبدالمجید (1390). تنفس ممنوع. تهران: پیام آزادگان.</ref>

	براساس اعلام [[هلال احمر]]، آمار دقیق تعداد اسرایی که در خاک عراق در اثر بیماری، اعتراض و حوادث اردوگاهی یا شکنجه به شهادت رسیده‌اند 564 نفر (387 نفر فاقد شماره اسارت، 119 نفر دارای شماره اسارت، 38 نفر فاقد پرونده در [[هلال احمر]]، و 20 نفر نامشخص) است كه پیکر تعدادی از آنها همچون [[حسین پیراینده]]، خلیل ~~فاتحی،~~ [[محمد جواد تندگویان]] به ایران بازگشته است. البته این نكته را باید در نظر داشت كه تعدادی از اسرا از لحظه اسارت تا انتقال به پشت جبهه، انفرادی یا دست‌جمعی، به شهادت ‌رسیده و همان‌جا دفن ‌شده‌اند كه بعدها، پس از آنكه تفحص شدند، ذیل آمار شهدای دفاع مقدس و نه اسرا جا ‌گرفتند.		براساس اعلام [[هلال احمر]]، [[آمار]] دقیق تعداد اسرایی که در خاک عراق در اثر بیماری، [[اعتراض]] و حوادث اردوگاهی یا [[شکنجه]] به شهادت رسیده‌اند 564 نفر (387 نفر فاقد شماره اسارت، 119 نفر دارای شماره اسارت، 38 نفر فاقد پرونده در [[هلال احمر]]، و 20 نفر نامشخص) است كه پیکر تعدادی از آنها همچون [[حسین پیراینده]]، [[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|خلیل فاتحی]]، [[محمد جواد تندگویان]] به ایران بازگشته است. البته این نكته را باید در نظر داشت كه تعدادی از اسرا از لحظه اسارت تا انتقال به پشت جبهه، انفرادی یا دست‌جمعی، به شهادت ‌رسیده و همان‌جا دفن ‌شده‌اند كه بعدها، پس از آنكه تفحص شدند، ذیل آمار شهدای دفاع مقدس و نه اسرا جا ‌گرفتند.

	=== '''كتاب‌شناسی''' ===		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[حسین پیراینده]]

			* [[محمد جواد تندگویان]]
			* [[اردوگاه بعقوبه]]
			* [[یعقوب(خلیل) فاتحی آقبلاغ\|فاتحی آقبلاغ، یعقوب (خليل)]]

			== '''كتاب‌شناسی''' ==
	<references />'''وحید آقاكرمی'''		<references />'''وحید آقاكرمی'''

Esarat: جایگزینی متن - 'ي' به 'ی'

2023-09-04T08:55:12Z

جایگزینی متن - 'ي' به 'ی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۵
خط ۷:		خط ۷:
	رزمندگانی كه به اسارت نیروهای بعثی درآمدند در دو نوع [[اردوگاه]] نگه داشته می‌شدند: اردوگاه‌هایی که در سال‌های اولیه جنگ به‌وجود آمده و [[صلیب سرخ]] از آن بازدید و اسامی اسرا را ثبت کرده بود. در این اردوگاه‌‌ها وضعیت بهداشتی، دارو و درمان، و برخی [[امکانات]] نسبت به سایر اردوگاه‌ها در سطح بهتری قرار داشت و در صورت شهادت اسیری، دولت عراق موظف به پاسخ‌گویی بود و نحوه و شهادت آنها را اطلاع می‌داد. اما تعدادی از اردوگاه‌ها از 1367 به بعد تشکیل شد که به اردوگاه‌های مفقودین شهره بود و [[صلیب سرخ]] از وجود آنها هیچ اطلاعی نداشت؛ اسرایی که در این اردوگاه‌ها آنجا نگه‌داری می‌شدند، از كمترین امکانات برخوردار بودند و در نتیجه، اسرایی که در آنها به شهادت می‌رسیدند، به‌صورت مفقود دفن می‌شدند و دولت عراق پاسخ‌گوی هیچ نهاد بین‌المللی نمی‌شد.		رزمندگانی كه به اسارت نیروهای بعثی درآمدند در دو نوع [[اردوگاه]] نگه داشته می‌شدند: اردوگاه‌هایی که در سال‌های اولیه جنگ به‌وجود آمده و [[صلیب سرخ]] از آن بازدید و اسامی اسرا را ثبت کرده بود. در این اردوگاه‌‌ها وضعیت بهداشتی، دارو و درمان، و برخی [[امکانات]] نسبت به سایر اردوگاه‌ها در سطح بهتری قرار داشت و در صورت شهادت اسیری، دولت عراق موظف به پاسخ‌گویی بود و نحوه و شهادت آنها را اطلاع می‌داد. اما تعدادی از اردوگاه‌ها از 1367 به بعد تشکیل شد که به اردوگاه‌های مفقودین شهره بود و [[صلیب سرخ]] از وجود آنها هیچ اطلاعی نداشت؛ اسرایی که در این اردوگاه‌ها آنجا نگه‌داری می‌شدند، از كمترین امکانات برخوردار بودند و در نتیجه، اسرایی که در آنها به شهادت می‌رسیدند، به‌صورت مفقود دفن می‌شدند و دولت عراق پاسخ‌گوی هیچ نهاد بین‌المللی نمی‌شد.

	خلیل فاتحی ازجمله شهدای شاخصی است که در اردوگاهی صلیب‌دیده و در حوادث اردوگاهی زیر شکنجه عراقی‌ها به شهادت رسید. وی به‌سبب همراهی در ماجرای آتش گرفتن انبار مواد غذایی و مفقود شدن تعدادی اسلحه و مهمات در [[اردوگاه موصل 2]]، مورد شكنجه قرار می‌گیرد؛ وی را، پس از پذیرش مسئولیت کارها، از [[اردوگاه]] خارج می‌كنند و حدود یک ماه و نیم بعد، از سازمان صلیب سرخ جهانی به خانواده ایشان خبر می‌دهند که خلیل در 21/2/1362 در خاک عراق به شهادت رسیده و در موصل 2 به خاک سپرده شده است. (← [[~~فاتحي، يعقوب~~\|فاتحی، یعقوب]]) از دیگر شهدای شاخصی که سال‌ها در عراق اسیر بود، ولی [[صلیب سرخ]] از او اطلاعی در دست نداشت، شهید [[محمد جواد تندگویان]] بود. او كه به‌همراه دو نفر از معاونان خود، مهندس یحیوی و بوشهری، برای بازدید از پالایشگاه آبادان رفته بودند، در دارخوین، در نزدیکی آبادان، به اسارت عراقی‌ها درمی‌آیند. با وجود تلاش‌های دولت جمهوری اسلامی، امكان آگاهی از وضعیت او فراهم نمی‌شود تا اینكه پس از سال‌ها خبر شهادت او در زیر شكنجه محرز می‌شود. (← [[محمد جواد تندگویان\|محمد جواد تندگویان)]]		خلیل فاتحی ازجمله شهدای شاخصی است که در اردوگاهی صلیب‌دیده و در حوادث اردوگاهی زیر شکنجه عراقی‌ها به شهادت رسید. وی به‌سبب همراهی در ماجرای آتش گرفتن انبار مواد غذایی و مفقود شدن تعدادی اسلحه و مهمات در [[اردوگاه موصل 2]]، مورد شكنجه قرار می‌گیرد؛ وی را، پس از پذیرش مسئولیت کارها، از [[اردوگاه]] خارج می‌كنند و حدود یک ماه و نیم بعد، از سازمان صلیب سرخ جهانی به خانواده ایشان خبر می‌دهند که خلیل در 21/2/1362 در خاک عراق به شهادت رسیده و در موصل 2 به خاک سپرده شده است. (← [[فاتحی، یعقوب\|فاتحی، یعقوب]]) از دیگر شهدای شاخصی که سال‌ها در عراق اسیر بود، ولی [[صلیب سرخ]] از او اطلاعی در دست نداشت، شهید [[محمد جواد تندگویان]] بود. او كه به‌همراه دو نفر از معاونان خود، مهندس یحیوی و بوشهری، برای بازدید از پالایشگاه آبادان رفته بودند، در دارخوین، در نزدیکی آبادان، به اسارت عراقی‌ها درمی‌آیند. با وجود تلاش‌های دولت جمهوری اسلامی، امكان آگاهی از وضعیت او فراهم نمی‌شود تا اینكه پس از سال‌ها خبر شهادت او در زیر شكنجه محرز می‌شود. (← [[محمد جواد تندگویان\|محمد جواد تندگویان)]]

	=== شهادت در اعتراض‌های اردوگاهی (صلیب‌سرخ‌ندیده) ===		=== شهادت در اعتراض‌های اردوگاهی (صلیب‌سرخ‌ندیده) ===

A-hamidian در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۵۸

2022-07-28T19:58:34Z

نمایش تغییرات

M-samiei در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۰۷

2022-07-26T03:07:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسيران ~~ايراني~~ كه در اردوگاه‌ها به شهادت رسيدند و ~~چگونگي~~ شهادت آنها.'''		'''اسيران ايرانی كه در اردوگاه‌ها به شهادت رسيدند و چگونگی شهادت آنها'''

	=== مقدمه ===		=== مقدمه ===
	'''شهید''' کلمه‌ای عربی از ریشه «شَ هَ دَ» بر وزن «فعیل» است كه مصدرش «شهادَه» و به معنی «شاهد» و «حاضر بودن» و «گواهی دادن» است. در فرهنگ فارسی عمید این کلمه به معنای «کشته‌شده در راه خدا» و همچنین «نامی از نام‌های خداوند» آمده است. در واقع هم اسم است و هم صفت. خداوند در قرآن كريم مي‌فرمايد: «ای پیامبر هرگز گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگان‌اند بلکه آنان زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند. (آل عمران/ 154)		'''شهید''' کلمه‌ای عربی از ریشه «شَ هَ دَ» بر وزن «فعیل» است كه مصدرش «شهادَه» و به معنی «شاهد» و «حاضر بودن» و «گواهی دادن» است. در فرهنگ فارسی عمید این کلمه به معنای «کشته‌شده در راه خدا» و همچنین «نامی از نام‌های خداوند» آمده است. در واقع هم اسم است و هم صفت. خداوند در قرآن كريم مي‌فرمايد: «ای پیامبر هرگز گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگان‌اند بلکه آنان زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند. (آل عمران/ 154)
	'''شهدای اسیر''' به ~~افرادي~~ اطلاق مي‌شود در واقع کسانی بودند که به دست دشمن اسیر شده و در طول سال‌های اسارت يا به‌سبب 1. شکنجه، بیماری، سوءتغذيه و مانند آن یا 2. در حوادث اردوگاهی به شهادت رسیدند.		'''شهدای اسیر''' به افرادی اطلاق مي‌شود در واقع کسانی بودند که به دست دشمن اسیر شده و در طول سال‌های اسارت يا به‌سبب 1. شکنجه، بیماری، سوءتغذيه و مانند آن یا 2. در حوادث اردوگاهی به شهادت رسیدند.

	رزمندگاني كه به اسارت نيروهاي بعثي درآمدند در دو نوع اردوگاه نگه داشته می‌شدند: اردوگاه‌هایی که در سال‌های اولیة جنگ به‌وجود آمده و صليب سرخ از آن بازدید و اسامی اسرا را ثبت کرده بود. در این اردوگاه‌‌ها وضعیت بهداشتی، دارو و درمان، و برخي امكانات نسبت به سایر اردوگاه‌ها در سطح بهتری قرار داشت و در صورت شهادت اسیری، دولت عراق موظف به پاسخ‌گویی بود و نحوه و شهادت آنها را اطلاع مي‌داد. اما تعدادی از اردوگاه‌ها از 1367 به بعد تشکیل شد که به اردوگاه‌های مفقودین شهره بود و صليب سرخ از وجود آنها هیچ اطلاعی نداشت؛ اسرایی که در اين اردوگاه‌ها آنجا نگه‌داري می‌شدند، از كمترين امکانات برخوردار بودند و در نتیجه، اسرايي که در آنها به شهادت می‌رسیدند، به‌صورت مفقود دفن می‌شدند و دولت عراق پاسخ‌گوی هیچ نهاد بین‌المللی نمی‌شد.		رزمندگاني كه به اسارت نيروهاي بعثي درآمدند در دو نوع اردوگاه نگه داشته می‌شدند: اردوگاه‌هایی که در سال‌های اولیة جنگ به‌وجود آمده و صليب سرخ از آن بازدید و اسامی اسرا را ثبت کرده بود. در این اردوگاه‌‌ها وضعیت بهداشتی، دارو و درمان، و برخي امكانات نسبت به سایر اردوگاه‌ها در سطح بهتری قرار داشت و در صورت شهادت اسیری، دولت عراق موظف به پاسخ‌گویی بود و نحوه و شهادت آنها را اطلاع مي‌داد. اما تعدادی از اردوگاه‌ها از 1367 به بعد تشکیل شد که به اردوگاه‌های مفقودین شهره بود و صليب سرخ از وجود آنها هیچ اطلاعی نداشت؛ اسرایی که در اين اردوگاه‌ها آنجا نگه‌داري می‌شدند، از كمترين امکانات برخوردار بودند و در نتیجه، اسرايي که در آنها به شهادت می‌رسیدند، به‌صورت مفقود دفن می‌شدند و دولت عراق پاسخ‌گوی هیچ نهاد بین‌المللی نمی‌شد.

M-jafari در ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۲۲

2022-07-22T20:22:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۵۲
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	=== شهادت به‌سبب بیماری در اردوگاه‌ها (صلیب‌سرخ‌ندیده) ===		=== شهادت به‌سبب بیماری در اردوگاه‌ها (صلیب‌سرخ‌ندیده) ===
	در اکثر اردوگاه‌هایي که اسرای ایرانی نگه‌داري می‌شدند، وضعیت بد بهداشتی و عدم دسترسی به دارو و درمان، و کیفیت نامناسب مواد غذایی و بهداشتی، باعث شیوع بیماری‌هاي ‌واگیردار ازجمله اسهال خونی و سل و مانند آن می‌شد و همین عامل شهادت تعداد زیادی از اسرا، که در فهرست صليب سرخ جهانی ثبت‌نام نشده بودند، می‌شد. علیشا یکی از بچه‌های شیراز در اردوگاه 16 تکریت بود که به بيماری اسهال خونی مبتلا شد و به‌خاطر عدم رسیدگی فوت كرد<ref>نوری زاده ، غلامرضا (1395). مصاحبه . مورخ 20 بهمن 1395.</ref>. در اردوگاه 18 بعقوبه اسیری به نام جعفر جعفری از شهر زنجان به بیماری سل مبتلا شده بود. وقتی حالش رو به وخامت گذاشت، او را به بیمارستان بغداد بردند، اما در بیمارستان فوت کرد و پیکر او را به اردوگاه هم نیاوردند<ref>ستاری ،بهمن (1395) . مصاحبه . مورخ 19 بهمن 1395.</ref> .در اردوگاه شماره 9 رمادی در میان مجروحان، اسیری به نام معتمدی از تیپ 55 هوابرد شیراز بود که گلوله‌ای به سرش خورده و وارد جمجمه‌اش شده بود. درد شدیدی داشت؛ وقتی دکتری به اردوگاه می‌آمد، پیش او می‌رفت، اما آنها وقعی نمی‌گذاشتند تا اینکه در دهم فروردین 1364 در حین تکبیر گفتن برای نماز صبح از حال رفت، دهانش کف کرد و دیگر نفس نکشید. عراقی‌ها چند ساعت بعد آمدند و پیکر او را در قبرستان روبه‌روی اردوگاه به خاک سپردند.<ref ~~name="~~:0" />		در اکثر اردوگاه‌هایي که اسرای ایرانی نگه‌داري می‌شدند، وضعیت بد بهداشتی و عدم دسترسی به دارو و درمان، و کیفیت نامناسب مواد غذایی و بهداشتی، باعث شیوع بیماری‌هاي ‌واگیردار ازجمله اسهال خونی و سل و مانند آن می‌شد و همین عامل شهادت تعداد زیادی از اسرا، که در فهرست صليب سرخ جهانی ثبت‌نام نشده بودند، می‌شد. علیشا یکی از بچه‌های شیراز در اردوگاه 16 تکریت بود که به بيماری اسهال خونی مبتلا شد و به‌خاطر عدم رسیدگی فوت كرد<ref>نوری زاده ، غلامرضا (1395). مصاحبه . مورخ 20 بهمن 1395.</ref>. در اردوگاه 18 بعقوبه اسیری به نام جعفر جعفری از شهر زنجان به بیماری سل مبتلا شده بود. وقتی حالش رو به وخامت گذاشت، او را به بیمارستان بغداد بردند، اما در بیمارستان فوت کرد و پیکر او را به اردوگاه هم نیاوردند<ref>ستاری ،بهمن (1395) . مصاحبه . مورخ 19 بهمن 1395.</ref> .در اردوگاه شماره 9 رمادی در میان مجروحان، اسیری به نام معتمدی از تیپ 55 هوابرد شیراز بود که گلوله‌ای به سرش خورده و وارد جمجمه‌اش شده بود. درد شدیدی داشت؛ وقتی دکتری به اردوگاه می‌آمد، پیش او می‌رفت، اما آنها وقعی نمی‌گذاشتند تا اینکه در دهم فروردین 1364 در حین تکبیر گفتن برای نماز صبح از حال رفت، دهانش کف کرد و دیگر نفس نکشید. عراقی‌ها چند ساعت بعد آمدند و پیکر او را در قبرستان روبه‌روی اردوگاه به خاک سپردند.<ref>رحمانیان، عبدالمجید (1390). تنفس ممنوع. تهران: پیام آزادگان.</ref>

	براساس اعلام هلال احمر، آمار دقیق تعداد اسرايي که در خاک عراق در اثر بیماری، اعتراض و حوادث اردوگاهی يا شکنجه به شهادت رسیده‌اند 564 نفر (387 نفر فاقد شمارة اسارت، 119 نفر داراي شمارة اسارت، 38 نفر فاقد پرونده در هلال احمر، و 20 نفر نامشخص) است كه پیکر تعدادی از آنها همچون حسین پیراینده، خلیل فاتحي، محمدجواد تندگویان به ایران بازگشته است. البته اين نكته را بايد در نظر داشت كه تعدادي از اسرا از لحظة اسارت تا انتقال به پشت جبهه، انفرادي يا دست‌جمعي، به شهادت ‌رسيده و همان‌جا دفن ‌شده‌اند كه بعدها، پس از آنكه تفحص شدند، ذيل آمار شهداي دفاع مقدس و نه اسرا جا ‌گرفتند.		براساس اعلام هلال احمر، آمار دقیق تعداد اسرايي که در خاک عراق در اثر بیماری، اعتراض و حوادث اردوگاهی يا شکنجه به شهادت رسیده‌اند 564 نفر (387 نفر فاقد شمارة اسارت، 119 نفر داراي شمارة اسارت، 38 نفر فاقد پرونده در هلال احمر، و 20 نفر نامشخص) است كه پیکر تعدادی از آنها همچون حسین پیراینده، خلیل فاتحي، محمدجواد تندگویان به ایران بازگشته است. البته اين نكته را بايد در نظر داشت كه تعدادي از اسرا از لحظة اسارت تا انتقال به پشت جبهه، انفرادي يا دست‌جمعي، به شهادت ‌رسيده و همان‌جا دفن ‌شده‌اند كه بعدها، پس از آنكه تفحص شدند، ذيل آمار شهداي دفاع مقدس و نه اسرا جا ‌گرفتند.

	=== '''كتاب‌شناسي''' ===		=== '''كتاب‌شناسي''' ===
	~~خاجی، علی (1391). شرح قفص. تهران: پیام آزادگان.~~		<references />'''نویسنده مقاله :وحيد آقاكرمي'''

	~~رحمانیان، عبدالمجید (1390). تنفس ممنوع. تهران: پیام آزادگان.~~

	~~رحمانیان، عبدالمجید (1393). خستگی‌ناپذیر. تهران: پیام آزادگان~~

	'''وحيد آقاكرمي'''