https://fa.wikiazadegan.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84غیر نظامیان در حقوق بین الملل - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-29T13:28:18Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.4https://fa.wikiazadegan.com/index.php?title=%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84&diff=7418&oldid=prevM-samiei در ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۲2024-01-23T06:32:43Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اسرا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اسرا]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اسیران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنگ</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوق بین الملل و </ins>اسیران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنگی</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اسارت و اسیران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اسارت و اسیران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دبیرخانه ویکی آزادگان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دبیرخانه ویکی آزادگان</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:غیر نظامیان در حقوق بین الملل]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:حقوق بین الملل و اسیران جنگی]]</ins></div></td></tr>
</table>M-samieihttps://fa.wikiazadegan.com/index.php?title=%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84&diff=7417&oldid=prevM-samiei در ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۲۸2024-01-23T06:28:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نیروهای غیرنظامی''' مطابق قوانین حقوق بینالملل بشردوستانه، به افرادی گفته میشود که عضو هیچ نیروی نظامیای نیستند؛ و هیچ نقش خصومتآمیزی در وضعیت جنگی ندارد. چنین اشخاصی در دستهی افراد غیرجنگجو به حساب میآیند و تحت درجهای از حمایتهای قانونی در برابر تأثیرات شرایط جنگی و اشغال نظامی هستند. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نیروهای غیرنظامی''' مطابق قوانین حقوق بینالملل بشردوستانه، به افرادی گفته میشود که عضو هیچ نیروی نظامیای نیستند؛ و هیچ نقش خصومتآمیزی در وضعیت جنگی ندارد. چنین اشخاصی در دستهی افراد غیرجنگجو به حساب میآیند و تحت درجهای از حمایتهای قانونی در برابر تأثیرات شرایط جنگی و اشغال نظامی هستند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>== مقدمه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقدمه ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در رابطه با هدایت عملیات جنگی در مخاصمات مسلحانه بین المللی و غیر بین المللی، حقوق بین الملل بشر دوستانه بین دو دسته افراد تمایز قائل میشود، علت چنین مسئلهای اعمال حمایت از پیش بینی شده (Right of protected persons) از افراد ـ اعم از نظامی و غیرنظامی ـ میباشد. دسته اول افرادی هستند که عضو نیروهای مسلح طرفین مخاصمه بوده و نظامی محسوب میشوند که اصطلاحاً آنها را رزمنده (combatant) مینامند؛ و این دسته از افراد عملیات نظامی را انجام میدهند. دسته دوم افرادی هستند که دست به اعمال خصمانه نمیزنند و نقشی در عملیات جنگی بر علیه دشمن ندارند به همین دلیل بایستی مورد حمایت قرار گیرند. این دسته از افراد در اصطلاح حقوقی، غیرنظامی (civil) نام دارند. <ref>کنعانی،محمدطاهر؛سیاه رستمی،هاجر و حسین نژاد، کتایون(1385).حقوق بین الملل بشر دوستانه ناظر بر حمایت از افراد در درگیریهای مسلحانه (مجموعه اسناد ژنو).تهران:کمیته ملی حقوق بشردوستانه.</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در رابطه با هدایت عملیات جنگی در مخاصمات مسلحانه بین المللی و غیر بین المللی، حقوق بین الملل بشر دوستانه بین دو دسته افراد تمایز قائل میشود، علت چنین مسئلهای اعمال حمایت از پیش بینی شده (Right of protected persons) از افراد ـ اعم از نظامی و غیرنظامی ـ میباشد. دسته اول افرادی هستند که عضو نیروهای مسلح طرفین مخاصمه بوده و نظامی محسوب میشوند که اصطلاحاً آنها را رزمنده (combatant) مینامند؛ و این دسته از افراد عملیات نظامی را انجام میدهند. دسته دوم افرادی هستند که دست به اعمال خصمانه نمیزنند و نقشی در عملیات جنگی بر علیه دشمن ندارند به همین دلیل بایستی مورد حمایت قرار گیرند. این دسته از افراد در اصطلاح حقوقی، غیرنظامی (civil) نام دارند. <ref>کنعانی،محمدطاهر؛سیاه رستمی،هاجر و حسین نژاد، کتایون(1385).حقوق بین الملل بشر دوستانه ناظر بر حمایت از افراد در درگیریهای مسلحانه (مجموعه اسناد ژنو).تهران:کمیته ملی حقوق بشردوستانه.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>== مفهوم غیر نظامی در حقوق بین الملل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مفهوم غیر نظامی در حقوق بین الملل ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پروتکل الحاقی شماره ۱ در فصل دوم زیر عنوان افراد و سکنه غیرنظامی مقرر میدارد: «هر فردی که نظامی نباشد یعنی عضو نیرورهای مسلح طرفین مخاصمه نباشد و اعمال خصومت آمیز جنگی مرتکب نشود غیرنظامی است» <ref>پروتکل الحاقی ژنو، شماره ۱، بند ۱ ماده ۵۰.</ref>.طبق این تعریف اگر فردی عضو نیروهای مسلح باشد رزمنده تلقی میگردد در غیر این صورت غیرنظامی است و دشمن نمیتواند او را مورد هدف قرار دهد مگر اینکه مستقیماً در مخاصمات مشارکت نماید. در این خصوص توجه به دو نکته مهم و اساسی است: اول آنکه در صورت تردید در وضعیت یک فرد از حیث نظامی یا غیرنظامی بودن، آن فرد غیرنظامی محسوب میشود و دیگر آنکه حضور پراکنده رزمندگان در میان سکنه عادی غیر نظامی خصوصیت غیرنظامی بودن این سکنه را از بین نمیبرد.<ref>پروتکل الحاقی ژنو، بند ۳ ماده ۵۰.</ref> و آنها همچنان از حمایتهای پیش بینی شده در اسناد حقوق بشردوستانه برخوردارند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پروتکل الحاقی شماره ۱ در فصل دوم زیر عنوان افراد و سکنه غیرنظامی مقرر میدارد: «هر فردی که نظامی نباشد یعنی عضو نیرورهای مسلح طرفین مخاصمه نباشد و اعمال خصومت آمیز جنگی مرتکب نشود غیرنظامی است» <ref>پروتکل الحاقی ژنو، شماره ۱، بند ۱ ماده ۵۰.</ref>.طبق این تعریف اگر فردی عضو نیروهای مسلح باشد رزمنده تلقی میگردد در غیر این صورت غیرنظامی است و دشمن نمیتواند او را مورد هدف قرار دهد مگر اینکه مستقیماً در مخاصمات مشارکت نماید. در این خصوص توجه به دو نکته مهم و اساسی است: اول آنکه در صورت تردید در وضعیت یک فرد از حیث نظامی یا غیرنظامی بودن، آن فرد غیرنظامی محسوب میشود و دیگر آنکه حضور پراکنده رزمندگان در میان سکنه عادی غیر نظامی خصوصیت غیرنظامی بودن این سکنه را از بین نمیبرد.<ref>پروتکل الحاقی ژنو، بند ۳ ماده ۵۰.</ref> و آنها همچنان از حمایتهای پیش بینی شده در اسناد حقوق بشردوستانه برخوردارند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>== مقررات کنفرانس های صلح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقررات کنفرانس های صلح ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کنفرانسهای صلح ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷ لاهه مقررات مختصر و جزئی تری در رابطه با وضعیت حقوقی غیرنظامیان داشت اما پیامدهای تلخ و ناگوار نشات گرفته از دو جنگ جهانی علی الخصوص جنگ جهانی دوم، ناکافی بودن حمایت از غیرنظامیان را آشکار ساخت و سرآغاز تفکری گردید که بر اساس آن غیرنظامیان میبایست بیشتر از گذشته مورد حمایت قرار گیرند. در این راستا بود که کنوانسیون چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو و دو پروتکل الحاقی به آنها به سال ۱۹۷۷ تدوین گردید. (در میان اسناد مذکور، کنواسیون چهارم ژنو مختص حمایت از غیرنظامیان است.) اسناد مذکور در مجموع مقررات منسجم و قابل قبولی جهت حمایت بیشتر از غیرنظامیان ارائه داده است.<ref>رنجبریان،امیرحسین(1381). حمایت از غیرنظامیان در مخاصمات مسحانه، مجموعه مقالات همایش حقوق بشردوستانه بین المللی.تهران: دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه.</ref> هر چند دولتهای درگیر در هنگام مخاصمات مسلحانه ممکن است این مقررات را نقض نمایند. به عنوان مثال دولت عراق در جنگ با ایران بارها حقوق غیرنظامیان را نادیده گرفت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کنفرانسهای صلح ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷ لاهه مقررات مختصر و جزئی تری در رابطه با وضعیت حقوقی غیرنظامیان داشت اما پیامدهای تلخ و ناگوار نشات گرفته از دو جنگ جهانی علی الخصوص جنگ جهانی دوم، ناکافی بودن حمایت از غیرنظامیان را آشکار ساخت و سرآغاز تفکری گردید که بر اساس آن غیرنظامیان میبایست بیشتر از گذشته مورد حمایت قرار گیرند. در این راستا بود که کنوانسیون چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو و دو پروتکل الحاقی به آنها به سال ۱۹۷۷ تدوین گردید. (در میان اسناد مذکور، کنواسیون چهارم ژنو مختص حمایت از غیرنظامیان است.) اسناد مذکور در مجموع مقررات منسجم و قابل قبولی جهت حمایت بیشتر از غیرنظامیان ارائه داده است.<ref>رنجبریان،امیرحسین(1381). حمایت از غیرنظامیان در مخاصمات مسحانه، مجموعه مقالات همایش حقوق بشردوستانه بین المللی.تهران: دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه.</ref> هر چند دولتهای درگیر در هنگام مخاصمات مسلحانه ممکن است این مقررات را نقض نمایند. به عنوان مثال دولت عراق در جنگ با ایران بارها حقوق غیرنظامیان را نادیده گرفت.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>== وضعیت حقوقی غیر نظامیان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== وضعیت حقوقی غیر نظامیان ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وضعیت حقوقی غیرنظامیان در مقایسه با گذشته به دلیل تغییر ماهیّت درگیریهای مسلحانه دچار تغییر و تحول شده است. ماهیت درگیریهای مسلحانه معاصر به گونهای است که غیرنظامیان بیشتر از گذشته در معرض تاثیرات جنگ قرار دارند. امروزه دامنه تاثیرات مخاصمات منحصر به سربازان حاضر در میدان جنگ نمیگردد بلکه غیرنظامیان نیز این قابلیت را دارند که در مخاصمات مسلحانه مشارکت نمایند و دشمن را مورد هدف قرار دهند<ref>دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه (1383).برگزیدهای از کتاب «خدمت و حمایت» (حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه در عملکرد حرفهای پلیس). ترجمه کتایون حسین نژاد.تهران:، نشر سر سم.</ref>.حقوق بین الملل بشر دوستانه معاصر، این عملکرد غیرنظامیان را مشارکت مستقیم در مخاصمات تلقی مینماید.<ref>پروتکل الحاقی شماره ۱ به کنوانسیونهای چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو، بند ۳ ماده ۵۱.</ref><ref>پروتکل الحاقی شماره ۱ به کنوانسیونهای چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو، بند ۳ ماده ۵۱.</ref> و نیز بند ۳ ماده ۱۳<ref>پروتکل الحاقی شماره ۲ به کنوانسیونهای ژنو، بند ۳، ماده ۱۳.</ref>، پروتکل الحاقی شماره ۱ در مورد مخاصمات مسلحانه بینالمللی است و پروتکل الحاقی شماره ۲ در مورد مخاصمات مسلحانه غیر بین المللی است.) اشاره به مشارکت مستقیم در مخاصمات (Direct participation in Hoshities) بدین معنی است که ما مشارکت غیر مستقیم نیز داریم. بدین صورت که یک فرد غیرنظامی میتواند بصورت غیر مستقیم نیز در مخاصمات شرکت کند. منظور از مشارکت غیر مستقیم این است که در یک درگیری اعم از بینالمللی و داخلی، یک فرد غیرنظامی میتواند احساساتی نسبت به یکی از طرفین درگیری داشته باشد، حتی به نفع یکی از طرفین تبلیغ کند، به او کالا بفروشد، کمک مالی بکند. بطور یقین این واکنش هرگز به معنی مشارکت مستقیم نیست. در عوض مشارکتی مستقیم تلقی میگردد که فرد غیرنظامی به دشمن لطمه و صدمه بزند. برای نمونه فرد، تفنگی در دست گرفته به طرف دشمن شلیک میکند تردیدی وجود ندارد که در این حالت دشمن آسیب میبیند و این مشارکت مستقیم است. مشارکت غیر مستقیم مصونیت فرد غیرنظامی را زایل نمیکند اما مشارکت مستقیم مصونیت غیرنظامی را از بین میبرد و دشمن میتواند به این سبب او را مورد حمله قرار دهد و یا او را دستگیر نماید.در صورت دستگیری نمیتواند با او بصورت دلبخواهی (Arbitrary) عمل نماید بلکه بایستی حداقل مقررات حقوق بشر و بشر دوستانه را رعایت نماید.<ref>پل مالرب،راجرز و پ.، آنتونی (1382).قواعد کاربردی حقوق مخاصمات مسلحانه.ترجمه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه.تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وضعیت حقوقی غیرنظامیان در مقایسه با گذشته به دلیل تغییر ماهیّت درگیریهای مسلحانه دچار تغییر و تحول شده است. ماهیت درگیریهای مسلحانه معاصر به گونهای است که غیرنظامیان بیشتر از گذشته در معرض تاثیرات جنگ قرار دارند. امروزه دامنه تاثیرات مخاصمات منحصر به سربازان حاضر در میدان جنگ نمیگردد بلکه غیرنظامیان نیز این قابلیت را دارند که در مخاصمات مسلحانه مشارکت نمایند و دشمن را مورد هدف قرار دهند<ref>دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه (1383).برگزیدهای از کتاب «خدمت و حمایت» (حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه در عملکرد حرفهای پلیس). ترجمه کتایون حسین نژاد.تهران:، نشر سر سم.</ref>.حقوق بین الملل بشر دوستانه معاصر، این عملکرد غیرنظامیان را مشارکت مستقیم در مخاصمات تلقی مینماید.<ref>پروتکل الحاقی شماره ۱ به کنوانسیونهای چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو، بند ۳ ماده ۵۱.</ref><ref>پروتکل الحاقی شماره ۱ به کنوانسیونهای چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو، بند ۳ ماده ۵۱.</ref> و نیز بند ۳ ماده ۱۳<ref>پروتکل الحاقی شماره ۲ به کنوانسیونهای ژنو، بند ۳، ماده ۱۳.</ref>، پروتکل الحاقی شماره ۱ در مورد مخاصمات مسلحانه بینالمللی است و پروتکل الحاقی شماره ۲ در مورد مخاصمات مسلحانه غیر بین المللی است.) اشاره به مشارکت مستقیم در مخاصمات (Direct participation in Hoshities) بدین معنی است که ما مشارکت غیر مستقیم نیز داریم. بدین صورت که یک فرد غیرنظامی میتواند بصورت غیر مستقیم نیز در مخاصمات شرکت کند. منظور از مشارکت غیر مستقیم این است که در یک درگیری اعم از بینالمللی و داخلی، یک فرد غیرنظامی میتواند احساساتی نسبت به یکی از طرفین درگیری داشته باشد، حتی به نفع یکی از طرفین تبلیغ کند، به او کالا بفروشد، کمک مالی بکند. بطور یقین این واکنش هرگز به معنی مشارکت مستقیم نیست. در عوض مشارکتی مستقیم تلقی میگردد که فرد غیرنظامی به دشمن لطمه و صدمه بزند. برای نمونه فرد، تفنگی در دست گرفته به طرف دشمن شلیک میکند تردیدی وجود ندارد که در این حالت دشمن آسیب میبیند و این مشارکت مستقیم است. مشارکت غیر مستقیم مصونیت فرد غیرنظامی را زایل نمیکند اما مشارکت مستقیم مصونیت غیرنظامی را از بین میبرد و دشمن میتواند به این سبب او را مورد حمله قرار دهد و یا او را دستگیر نماید.در صورت دستگیری نمیتواند با او بصورت دلبخواهی (Arbitrary) عمل نماید بلکه بایستی حداقل مقررات حقوق بشر و بشر دوستانه را رعایت نماید.<ref>پل مالرب،راجرز و پ.، آنتونی (1382).قواعد کاربردی حقوق مخاصمات مسلحانه.ترجمه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه.تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نیز نگاه کنید به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسرا]]؛ [[اسیران جنگ]]؛ [[اسارت و اسیران]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>نیز نگاه کنید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>== کتابشناسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسرا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسیران جنگ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسارت و اسیران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references />متن این مقاله برگرفته از حمایت از غیر نظامیان. ویکی فقه. قابل بازیابی از https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%B2_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86 است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references />متن این مقاله برگرفته از حمایت از غیر نظامیان. ویکی فقه. قابل بازیابی از https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%B2_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86 است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دبیرخانه ویکی آزادگان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دبیرخانه ویکی آزادگان</div></td></tr>
</table>M-samieihttps://fa.wikiazadegan.com/index.php?title=%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84&diff=3838&oldid=prevM-jafari در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۷2023-09-16T16:07:16Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۳۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کتابشناسی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کتابشناسی ===</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references />متن این مقاله برگرفته از حمایت از غیر نظامیان. ویکی فقه. قابل بازیابی از https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%B2_%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86 است.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبیرخانه ویکی آزادگان</ins></div></td></tr>
</table>M-jafarihttps://fa.wikiazadegan.com/index.php?title=%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84&diff=3837&oldid=prevM-jafari: صفحهای تازه حاوی «'''نیروهای غیرنظامی''' مطابق قوانین حقوق بینالملل بشردوستانه، به افرادی گفته میشود که عضو هیچ نیروی نظامیای نیستند؛ و هیچ نقش خصومتآمیزی در وضعیت جنگی ندارد. چنین اشخاصی در دستهی افراد غیرجنگجو به حساب میآیند و تحت درجهای از حمایت...» ایجاد کرد2023-09-16T16:05:19Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''نیروهای غیرنظامی''' مطابق قوانین حقوق بینالملل بشردوستانه، به افرادی گفته میشود که عضو هیچ نیروی نظامیای نیستند؛ و هیچ نقش خصومتآمیزی در وضعیت جنگی ندارد. چنین اشخاصی در دستهی افراد غیرجنگجو به حساب میآیند و تحت درجهای از حمایت...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''نیروهای غیرنظامی''' مطابق قوانین حقوق بینالملل بشردوستانه، به افرادی گفته میشود که عضو هیچ نیروی نظامیای نیستند؛ و هیچ نقش خصومتآمیزی در وضعیت جنگی ندارد. چنین اشخاصی در دستهی افراد غیرجنگجو به حساب میآیند و تحت درجهای از حمایتهای قانونی در برابر تأثیرات شرایط جنگی و اشغال نظامی هستند. <br />
<br />
=== مقدمه ===<br />
در رابطه با هدایت عملیات جنگی در مخاصمات مسلحانه بین المللی و غیر بین المللی، حقوق بین الملل بشر دوستانه بین دو دسته افراد تمایز قائل میشود، علت چنین مسئلهای اعمال حمایت از پیش بینی شده (Right of protected persons) از افراد ـ اعم از نظامی و غیرنظامی ـ میباشد. دسته اول افرادی هستند که عضو نیروهای مسلح طرفین مخاصمه بوده و نظامی محسوب میشوند که اصطلاحاً آنها را رزمنده (combatant) مینامند؛ و این دسته از افراد عملیات نظامی را انجام میدهند. دسته دوم افرادی هستند که دست به اعمال خصمانه نمیزنند و نقشی در عملیات جنگی بر علیه دشمن ندارند به همین دلیل بایستی مورد حمایت قرار گیرند. این دسته از افراد در اصطلاح حقوقی، غیرنظامی (civil) نام دارند. <ref>کنعانی،محمدطاهر؛سیاه رستمی،هاجر و حسین نژاد، کتایون(1385).حقوق بین الملل بشر دوستانه ناظر بر حمایت از افراد در درگیریهای مسلحانه (مجموعه اسناد ژنو).تهران:کمیته ملی حقوق بشردوستانه.</ref><br />
<br />
=== مفهوم غیر نظامی در حقوق بین الملل ===<br />
پروتکل الحاقی شماره ۱ در فصل دوم زیر عنوان افراد و سکنه غیرنظامی مقرر میدارد: «هر فردی که نظامی نباشد یعنی عضو نیرورهای مسلح طرفین مخاصمه نباشد و اعمال خصومت آمیز جنگی مرتکب نشود غیرنظامی است» <ref>پروتکل الحاقی ژنو، شماره ۱، بند ۱ ماده ۵۰.</ref>.طبق این تعریف اگر فردی عضو نیروهای مسلح باشد رزمنده تلقی میگردد در غیر این صورت غیرنظامی است و دشمن نمیتواند او را مورد هدف قرار دهد مگر اینکه مستقیماً در مخاصمات مشارکت نماید. در این خصوص توجه به دو نکته مهم و اساسی است: اول آنکه در صورت تردید در وضعیت یک فرد از حیث نظامی یا غیرنظامی بودن، آن فرد غیرنظامی محسوب میشود و دیگر آنکه حضور پراکنده رزمندگان در میان سکنه عادی غیر نظامی خصوصیت غیرنظامی بودن این سکنه را از بین نمیبرد.<ref>پروتکل الحاقی ژنو، بند ۳ ماده ۵۰.</ref> و آنها همچنان از حمایتهای پیش بینی شده در اسناد حقوق بشردوستانه برخوردارند.<br />
<br />
=== مقررات کنفرانس های صلح ===<br />
کنفرانسهای صلح ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷ لاهه مقررات مختصر و جزئی تری در رابطه با وضعیت حقوقی غیرنظامیان داشت اما پیامدهای تلخ و ناگوار نشات گرفته از دو جنگ جهانی علی الخصوص جنگ جهانی دوم، ناکافی بودن حمایت از غیرنظامیان را آشکار ساخت و سرآغاز تفکری گردید که بر اساس آن غیرنظامیان میبایست بیشتر از گذشته مورد حمایت قرار گیرند. در این راستا بود که کنوانسیون چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو و دو پروتکل الحاقی به آنها به سال ۱۹۷۷ تدوین گردید. (در میان اسناد مذکور، کنواسیون چهارم ژنو مختص حمایت از غیرنظامیان است.) اسناد مذکور در مجموع مقررات منسجم و قابل قبولی جهت حمایت بیشتر از غیرنظامیان ارائه داده است.<ref>رنجبریان،امیرحسین(1381). حمایت از غیرنظامیان در مخاصمات مسحانه، مجموعه مقالات همایش حقوق بشردوستانه بین المللی.تهران: دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه.</ref> هر چند دولتهای درگیر در هنگام مخاصمات مسلحانه ممکن است این مقررات را نقض نمایند. به عنوان مثال دولت عراق در جنگ با ایران بارها حقوق غیرنظامیان را نادیده گرفت.<br />
<br />
=== وضعیت حقوقی غیر نظامیان ===<br />
وضعیت حقوقی غیرنظامیان در مقایسه با گذشته به دلیل تغییر ماهیّت درگیریهای مسلحانه دچار تغییر و تحول شده است. ماهیت درگیریهای مسلحانه معاصر به گونهای است که غیرنظامیان بیشتر از گذشته در معرض تاثیرات جنگ قرار دارند. امروزه دامنه تاثیرات مخاصمات منحصر به سربازان حاضر در میدان جنگ نمیگردد بلکه غیرنظامیان نیز این قابلیت را دارند که در مخاصمات مسلحانه مشارکت نمایند و دشمن را مورد هدف قرار دهند<ref>دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه (1383).برگزیدهای از کتاب «خدمت و حمایت» (حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه در عملکرد حرفهای پلیس). ترجمه کتایون حسین نژاد.تهران:، نشر سر سم.</ref>.حقوق بین الملل بشر دوستانه معاصر، این عملکرد غیرنظامیان را مشارکت مستقیم در مخاصمات تلقی مینماید.<ref>پروتکل الحاقی شماره ۱ به کنوانسیونهای چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو، بند ۳ ماده ۵۱.</ref><ref>پروتکل الحاقی شماره ۱ به کنوانسیونهای چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو، بند ۳ ماده ۵۱.</ref> و نیز بند ۳ ماده ۱۳<ref>پروتکل الحاقی شماره ۲ به کنوانسیونهای ژنو، بند ۳، ماده ۱۳.</ref>، پروتکل الحاقی شماره ۱ در مورد مخاصمات مسلحانه بینالمللی است و پروتکل الحاقی شماره ۲ در مورد مخاصمات مسلحانه غیر بین المللی است.) اشاره به مشارکت مستقیم در مخاصمات (Direct participation in Hoshities) بدین معنی است که ما مشارکت غیر مستقیم نیز داریم. بدین صورت که یک فرد غیرنظامی میتواند بصورت غیر مستقیم نیز در مخاصمات شرکت کند. منظور از مشارکت غیر مستقیم این است که در یک درگیری اعم از بینالمللی و داخلی، یک فرد غیرنظامی میتواند احساساتی نسبت به یکی از طرفین درگیری داشته باشد، حتی به نفع یکی از طرفین تبلیغ کند، به او کالا بفروشد، کمک مالی بکند. بطور یقین این واکنش هرگز به معنی مشارکت مستقیم نیست. در عوض مشارکتی مستقیم تلقی میگردد که فرد غیرنظامی به دشمن لطمه و صدمه بزند. برای نمونه فرد، تفنگی در دست گرفته به طرف دشمن شلیک میکند تردیدی وجود ندارد که در این حالت دشمن آسیب میبیند و این مشارکت مستقیم است. مشارکت غیر مستقیم مصونیت فرد غیرنظامی را زایل نمیکند اما مشارکت مستقیم مصونیت غیرنظامی را از بین میبرد و دشمن میتواند به این سبب او را مورد حمله قرار دهد و یا او را دستگیر نماید.در صورت دستگیری نمیتواند با او بصورت دلبخواهی (Arbitrary) عمل نماید بلکه بایستی حداقل مقررات حقوق بشر و بشر دوستانه را رعایت نماید.<ref>پل مالرب،راجرز و پ.، آنتونی (1382).قواعد کاربردی حقوق مخاصمات مسلحانه.ترجمه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه.تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.</ref><br />
<br />
نیز نگاه کنید به [[اسرا]]؛ [[اسیران جنگ]]؛ [[اسارت و اسیران]]<br />
<br />
=== کتابشناسی ===</div>M-jafari