معرفی اردوگاه موصل 1 - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Marjan-khanlari: /* حوادث و رویدادهای مهم اردوگاه[2] */

2025-12-14T15:22:24Z

حوادث و رویدادهای مهم اردوگاه[2]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۲
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	'''مقطع دوم)'''		'''مقطع دوم)'''

	مقطع دوم [[اردوگاه موصل 1]] در مردادماه 1361 [ژوئیه 1982] با انتقال 1200 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات رمضان و 100 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات زین‌العابدین تشکیل شد<ref name=":2">کیانی، بیژن (1373). مصاحبه،</ref> و پس‌از آن «22 نفر از عملیات ثارالله، 60 نفر از عملیات محرم و حدود 50 نفر از عملیات مسلم‌بن‌عقیل <ref>قره‌باغی، امرالله (1403). مصاحبه،</ref>» به این [[اردوگاه]] منتقل شدند. تا چندماه پس‌از [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران\|اسارت]]، [[اسیران جنگ\|اسیران]] و خانواده‌ها از هم بی‌اطلاع بودند و در «25 آبان 1361، اولین دیدار [[صلیب سرخ\|صلیب‌سرخ]] از [[اردوگاه موصل 1\|اردوگاه‌ موصل 1]] جدید (موصل بزرگ) انجام و اولین [[نامه]] آزادگان این [[اردوگاه]] به ایران ارسال شد.»<ref>قلعه‌قوند، فرزانه (1402). سفری کوتاه به اردوگاه‌های موصل. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]. ص147</ref> بعد نیز [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات محرم و حاج‌عمران را نیز به آن جا بردند. در 22 بهمن همان سال 929 تن از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات والفجر مقدماتی به این [[اردوگاه]] منتقل شدند<ref>علیدوست، علی (1403). مصاحبه،</ref>.		مقطع دوم [[اردوگاه موصل 1]] در مردادماه 1361 [ژوئیه 1982] با انتقال 1200 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات رمضان و 100 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات زین‌العابدین تشکیل شد<ref name=":2">کیانی، بیژن (1373). مصاحبه،</ref> و پس‌از آن «22 نفر از عملیات ثارالله، 60 نفر از عملیات محرم و حدود 50 نفر از عملیات مسلم‌بن‌عقیل <ref>قره‌باغی، امرالله (1403). مصاحبه،</ref>» به این [[اردوگاه]] منتقل شدند.

			تا چندماه پس‌از [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران\|اسارت]]، [[اسیران جنگ\|اسیران]] و خانواده‌ها از هم بی‌اطلاع بودند و در «25 آبان 1361، اولین دیدار [[صلیب سرخ\|صلیب‌سرخ]] از [[اردوگاه موصل 1\|اردوگاه‌ موصل 1]] جدید (موصل بزرگ) انجام و اولین [[نامه]] آزادگان این [[اردوگاه]] به ایران ارسال شد.»<ref>قلعه‌قوند، فرزانه (1402). سفری کوتاه به اردوگاه‌های موصل. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص147</ref>

			بعد نیز [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات محرم و حاج‌عمران را نیز به آن جا بردند. در 22 بهمن همان سال 929 تن از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات والفجر مقدماتی به این [[اردوگاه]] منتقل شدند<ref>علیدوست، علی (1403). مصاحبه،</ref>.

	در اوایل دو بار در روز آمار می‌گرفتند، صبح و عصر، ولی بعدها روزی سه بار شد. [[اسرا]] باید در زمستان سرد برای [[آمار]] بیرون می‌نشستند. [[آمار]] درواقع برای ما نوعی [[شکنجه های روحی و روانی\|شکنجه روحی]] بود. آنها گاهی برای اذیت‌کردن ما آمارگرفتن را بارها تکرار می‌کردند<ref>قاسمی، غلامعلی (1384). آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] ، طرح حماسه. مصاحبه،</ref>.		در اوایل دو بار در روز آمار می‌گرفتند، صبح و عصر، ولی بعدها روزی سه بار شد. [[اسرا]] باید در زمستان سرد برای [[آمار]] بیرون می‌نشستند. [[آمار]] درواقع برای ما نوعی [[شکنجه های روحی و روانی\|شکنجه روحی]] بود. آنها گاهی برای اذیت‌کردن ما آمارگرفتن را بارها تکرار می‌کردند<ref>قاسمی، غلامعلی (1384). آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] ، طرح حماسه. مصاحبه،</ref>.
خط ۱۴۰:		خط ۱۴۴:
	- سفر زیارتی انبوه به کربلا در دی‌ماه سال 1367؛		- سفر زیارتی انبوه به کربلا در دی‌ماه سال 1367؛

	- آمدن ابریشم‌چی به اردوگاه در تابستان ~~1368.~~		- آمدن ابریشم‌چی به اردوگاه در تابستان 1368؛

	و ... . (همان)		و ... . (همان)
خط ۱۴۹:		خط ۱۵۳:
	<small>[2]. استخراج‌شده از آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] (طرح حماسه)، 1384 و 1385، مصاحبه با آزادگان</small>		<small>[2]. استخراج‌شده از آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] (طرح حماسه)، 1384 و 1385، مصاحبه با آزادگان</small>

	<small>[3]. در اواخر سال 1361، عراقی‌ها تصمیم گرفتند بسیجی‌ها‌ و ارتشی‌ها را از هم جدا کنند و در دو قاطع جدا اسکان بدهند. بچه‌ها می‌گفتند ما ارتشی‌ها و بسیجی‌ها همه‌باهم جنگیدیم و حالا هم باید همه‌باهم یک‌جا باشیم. بچه‌ها فکر می‌کردند که اگر بخواهند آنها را از هم جدا کنند، بینشان تفرقه می‌افتد، به‌همین‌دلیل زیر بار نرفتند. صبح روز دوم آذر درِ اتاق‌ها را روی بچه‌ها باز نکردند و [[ارشد اردوگاه\|ارشد]] آسایشگاه‌ها را هم صدا کردند و به طبقه بالا بردند. پدرم آن موقع [[ارشد اردوگاه\|ارشد]] آسایشگاه 5 بود، حسابی کتکشان زده بودند. در همچنان به روی بچه‌ها بسته بود و این قضیه شش روز طول کشید. در این مدت، نه آبی می‌دادند و نه غذایی! هیچی. بچه‌ها هرچه از قبل داشتند استفاده می‌کردند. آبی را که جمع کرده بودند جیره‌بندی می‌کردند. [[اسرا]] بعداز شش روز درِ آسایشگاه‌ها را شکستند. یک شب هم اردوگاه دست بچه‌ها بود. عراقی‌ها جرئت نداشتند داخل بیایند. فردایش حدود 1200 نفر نماز ظهر و عصر را به جماعت در وسط اردوگاه خواندند. من مکبر بودم. بعداز نماز، سرتیپ عراقی آمد؛ حدود بیست تا سی نفر هم دور و برش بودند. پرسید چرا این کار را کردید؟ گفتیم ما نکردیم، شما خودتان در را روی ما بستید. بعد اشاره کرد و ناگهان درِ [[اردوگاه]] باز شد، حدود 300 تا 400 نفر سرباز عراقی با چوب، چماق، میل‌گرد، شلاق، باتون و هرچه به دستشان رسیده بود ریختند بین بچه‌ها. بچه‌ها داخل آسایشگاه‌ها پخش شدند تا کمتر کتک بخورند، ولی آنها به همه‌جا سر زدند تا کسی سالم در نرود. پیرمردی اراکی با ما بود که اسمش یادم نیست؛ روی سر این بنده‌‌خدا بنزین ریختند و او را گذاشتند وسط آفتاب، بعد او را با بلوکی که به سرش زدند شهید کردند. البته این شورش به نتیجه نرسید و تفکیک این دو گروه انجام شد.</small> <ref><small>احمدی، علیرضا (1384). آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir/ مؤسسه پیام آزادگان]، مصاحبه</small></ref>		<small>[3]. در اواخر سال 1361، عراقی‌ها تصمیم گرفتند بسیجی‌ها‌ و ارتشی‌ها را از هم جدا کنند و در دو قاطع جدا اسکان بدهند. بچه‌ها می‌گفتند ما ارتشی‌ها و بسیجی‌ها همه‌باهم جنگیدیم و حالا هم باید همه‌باهم یک‌جا باشیم. بچه‌ها فکر می‌کردند که اگر بخواهند آنها را از هم جدا کنند، بینشان تفرقه می‌افتد، به‌همین‌دلیل زیر بار نرفتند. صبح روز دوم آذر درِ اتاق‌ها را روی بچه‌ها باز نکردند و [[ارشد اردوگاه\|ارشد]] آسایشگاه‌ها را هم صدا کردند و به طبقه بالا بردند. پدرم آن موقع [[ارشد اردوگاه\|ارشد]] آسایشگاه 5 بود، حسابی کتکشان زده بودند. در همچنان به روی بچه‌ها بسته بود و این قضیه شش روز طول کشید. در این مدت، نه آبی می‌دادند و نه غذایی! هیچی. بچه‌ها هرچه از قبل داشتند استفاده می‌کردند. آبی را که جمع کرده بودند جیره‌بندی می‌کردند. [[اسرا]] بعداز شش روز درِ آسایشگاه‌ها را شکستند. یک شب هم [[اردوگاه]] دست بچه‌ها بود. عراقی‌ها جرئت نداشتند داخل بیایند. فردایش حدود 1200 نفر نماز ظهر و عصر را به جماعت در وسط اردوگاه خواندند. من مکبر بودم. بعداز نماز، سرتیپ عراقی آمد؛ حدود بیست تا سی نفر هم دور و برش بودند. پرسید چرا این کار را کردید؟ گفتیم ما نکردیم، شما خودتان در را روی ما بستید. بعد اشاره کرد و ناگهان درِ [[اردوگاه]] باز شد، حدود 300 تا 400 نفر سرباز عراقی با چوب، چماق، میل‌گرد، شلاق، باتون و هرچه به دستشان رسیده بود ریختند بین بچه‌ها. بچه‌ها داخل آسایشگاه‌ها پخش شدند تا کمتر کتک بخورند، ولی آنها به همه‌جا سر زدند تا کسی سالم در نرود. پیرمردی اراکی با ما بود که اسمش یادم نیست؛ روی سر این بنده‌‌خدا بنزین ریختند و او را گذاشتند وسط آفتاب، بعد او را با بلوکی که به سرش زدند شهید کردند. البته این شورش به نتیجه نرسید و تفکیک این دو گروه انجام شد.</small> <ref><small>احمدی، علیرضا (1384). آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir/ مؤسسه پیام آزادگان]، مصاحبه</small></ref>

	<small>[4]. بار اول چهار نفر را برای زیارت بردند. در پاییز سال1365 هم آقای ابوترابی و دکتر حسین و دو نفر دیگر را بردند.</small><ref>علیدوست، علی ( 1389). [[ابر فیاض(کتاب)\|ابر فیاض]]. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص 256</ref>		<small>[4]. بار اول چهار نفر را برای زیارت بردند. در پاییز سال1365 هم آقای ابوترابی و دکتر حسین و دو نفر دیگر را بردند.</small><ref>علیدوست، علی ( 1389). [[ابر فیاض(کتاب)\|ابر فیاض]]. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص 256</ref>

Marjan-khanlari: /* تاریخچه و امکانات اردوگاه */

2025-12-14T15:04:29Z

تاریخچه و امکانات اردوگاه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۴
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	</ref>. [[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده بود و [[اسرا]] به آنجا دسترسی نداشتند<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]] (1399). ص 344</ref>.		</ref>. [[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده بود و [[اسرا]] به آنجا دسترسی نداشتند<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]] (1399). ص 344</ref>.

	به‌طورِ متوسط 120 اسیر در هر آسایشگاه ساکن بودند. ساختمان اردوگاه به ابعاد 130×190 مترمربع دور حیاطی به ابعاد 100×160 مترمربع بنا شده بود. یک خیابان سیمانی به عرض 4 متر تا انتهای اردوگاه [وجود داشت] و خیابان دیگری از وسط حیاط عبور کرده و درختان مختلفی داخل حیاط کاشته شده بود. در چپ و راست ساختمان، ایوان مسقفی به‌پهنای 3 متر وجود داشت. در ضلع چپ، شش اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط و یک اتاق کوچک برای [[اسرا]]، [[آشپزخانه در اسارت\|آشپزخانه]]، داروخانه و اتاق معاینه دکتر بود و در ضلع راست، چهار اتاق بزرگ؛ دو اتاق متوسط، که یکی از آنها درمانگاه بود و دو اتاق کوچک‌تر برای سکونت [[اسرا]]؛ سلول‌های انفرادی؛ خیاط‌خانه؛ سلمانی؛ فروشگاه و کتابخانه قرار داشت. ابعاد هر اتاق 4×24×12 مترمربع بود. <ref name=":1">خاجی، علی (1391). [[شرح قفس(کتاب)\|شرح قفص]]، اردوگاه‌های اسیران. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص.164-165.		به‌طورِ متوسط 120 اسیر در هر آسایشگاه ساکن بودند. ساختمان اردوگاه به ابعاد 130×190 مترمربع دور حیاطی به ابعاد 100×160 مترمربع بنا شده بود. یک خیابان سیمانی به عرض 4 متر تا انتهای اردوگاه [وجود داشت] و خیابان دیگری از وسط حیاط عبور کرده و درختان مختلفی داخل حیاط کاشته شده بود. در چپ و راست ساختمان، ایوان مسقفی به‌پهنای 3 متر وجود داشت. در ضلع چپ، شش اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط و یک اتاق کوچک برای [[اسرا]]، [[آشپزخانه در اسارت\|آشپزخانه]]، داروخانه و اتاق معاینه دکتر بود و در ضلع راست، چهار اتاق بزرگ؛ دو اتاق متوسط، که یکی از آنها درمانگاه بود و دو اتاق کوچک‌تر برای سکونت [[اسرا]]؛ سلول‌های انفرادی؛ خیاط‌خانه؛ سلمانی؛ فروشگاه و کتابخانه قرار داشت. ابعاد هر اتاق 4×24×12 مترمربع بود. <ref name=":1">خاجی، علی (1391). [[شرح قفس(کتاب)\|شرح قفص]]، اردوگاه‌های اسیران. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص 164-165

	</ref>		</ref>

خط ۱۰۰:		خط ۹۹:
	مقطع اول [[اردوگاه موصل 1]] (موصل‌بزرگ) در تاریخ 23/03/1361 [ژوئن 1982م] هم‌زمان با عملیات بیت‌المقدس، با انتقال 500 نفر از اسیرانی ساکن کمپ 8 (الانبار، معروف به اردوگاه [[عنبر]]) تأسیس شد. سپس تعداد 74 نفر غیرنظامی ایرانی از [[رمادی 1 ،اردوگاه(کمپ 6)\|اردوگاه رمادی 6]]، که تا آن زمان ثبت‌نام نشده بودند، به این [[اردوگاه]] منتقل شدند.		مقطع اول [[اردوگاه موصل 1]] (موصل‌بزرگ) در تاریخ 23/03/1361 [ژوئن 1982م] هم‌زمان با عملیات بیت‌المقدس، با انتقال 500 نفر از اسیرانی ساکن کمپ 8 (الانبار، معروف به اردوگاه [[عنبر]]) تأسیس شد. سپس تعداد 74 نفر غیرنظامی ایرانی از [[رمادی 1 ،اردوگاه(کمپ 6)\|اردوگاه رمادی 6]]، که تا آن زمان ثبت‌نام نشده بودند، به این [[اردوگاه]] منتقل شدند.

	مقطع اول تا تاریخ 31/04/~~1361~~ [ژوئیه 1982] با انتقال اسیران آن ادامه داشت<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]] (1399). (با تلخیص و اندکی تغییر)</ref>. در ایام عملیات رمضان، [[اسیران جنگ\|اسیران]] موصل 1 را به [[اردوگاه موصل 2]] بردند و افرادی را که در عملیات رمضان اسیر شده بودند به [[اردوگاه موصل 1]] منتقل کردند.» <ref>علیدوست‌، علی (1402). مصاحبه،</ref>		مقطع اول تا تاریخ 1361/04/31 [ژوئیه 1982] با انتقال اسیران آن ادامه داشت<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]] (1399). (با تلخیص و اندکی تغییر)</ref>. در ایام عملیات رمضان، [[اسیران جنگ\|اسیران]] موصل 1 را به [[اردوگاه موصل 2]] بردند و افرادی را که در عملیات رمضان اسیر شده بودند به [[اردوگاه موصل 1]] منتقل کردند.» <ref>علیدوست‌، علی (1402). مصاحبه،</ref>

	آن‌طوری‌که از شواهد مشخص است وضعیت [[بهداشت و درمان و اقدامات پزشکی در اردوگاه\|بهداشت]]، [[تغذیه]] و [[شکنجه]] در این [[اردوگاه]] همانند سایر مکان‌های نگهداری اسیران جنگی اسفناک بوده است:		آن‌طوری‌که از شواهد مشخص است وضعیت [[بهداشت و درمان و اقدامات پزشکی در اردوگاه\|بهداشت]]، [[تغذیه]] و [[شکنجه]] در این [[اردوگاه]] همانند سایر مکان‌های نگهداری اسیران جنگی اسفناک بوده است:
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۵:
	شش‌هفت ماه با دشداشه زندگی كردیم. دمپایی هم تعداد کمی داشتیم؛ خیلی از اسرا برای دست‌شویی‌رفتن در مضیقه بودند، چون هم مسافت زیاد بود و هم دست‌شویی كثیف و ما هم دمپایی نداشتیم.		شش‌هفت ماه با دشداشه زندگی كردیم. دمپایی هم تعداد کمی داشتیم؛ خیلی از اسرا برای دست‌شویی‌رفتن در مضیقه بودند، چون هم مسافت زیاد بود و هم دست‌شویی كثیف و ما هم دمپایی نداشتیم.

	ناخن‌هایمان بلند شده بود؛ نوک پلاك گردنمان را تیز كرده بودیم و با آن ناخن می‌گرفتیم. ناخن‌های من چنان بلند شده بود كه در گوشتم فرورفته و چرك كرده بود، برای همین دوازده بار ناخن‌های مرا بدون مواد بی‌حس‌کننده كشیده بودند. حدود 800 زخمی داشتیم و همه بدنشان عفونت کرده بود؛ به‌شدت از بوی تعفن اذیت می‌شدیم. نه دارویی در اختیار ما قرار می‌دادند و نه غذایی! تا اینكه بچه‌ها [[اعتصاب در اسارت\|اعتصاب]] كردند. آنها هم درها را قفل كردند و ما یك هفته فقط هر چندساعت دو قاشق [[آب]] می‌خوردیم ... <ref>ورسیده، محمدرضا (1384). ~~مصاحبه (~~آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] ~~(طرح~~ حماسه).</ref>.		ناخن‌هایمان بلند شده بود؛ نوک پلاك گردنمان را تیز كرده بودیم و با آن ناخن می‌گرفتیم. ناخن‌های من چنان بلند شده بود كه در گوشتم فرورفته و چرك كرده بود، برای همین دوازده بار ناخن‌های مرا بدون مواد بی‌حس‌کننده كشیده بودند. حدود 800 زخمی داشتیم و همه بدنشان عفونت کرده بود؛ به‌شدت از بوی تعفن اذیت می‌شدیم. نه دارویی در اختیار ما قرار می‌دادند و نه غذایی! تا اینكه بچه‌ها [[اعتصاب در اسارت\|اعتصاب]] كردند. آنها هم درها را قفل كردند و ما یك هفته فقط هر چندساعت دو قاشق [[آب]] می‌خوردیم ... <ref>ورسیده، محمدرضا (1384). آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] ،طرح حماسه. مصاحبه،</ref>.

	'''مقطع دوم)'''		'''مقطع دوم)'''
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۱:
	مقطع دوم [[اردوگاه موصل 1]] در مردادماه 1361 [ژوئیه 1982] با انتقال 1200 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات رمضان و 100 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات زین‌العابدین تشکیل شد<ref name=":2">کیانی، بیژن (1373). مصاحبه،</ref> و پس‌از آن «22 نفر از عملیات ثارالله، 60 نفر از عملیات محرم و حدود 50 نفر از عملیات مسلم‌بن‌عقیل <ref>قره‌باغی، امرالله (1403). مصاحبه،</ref>» به این [[اردوگاه]] منتقل شدند. تا چندماه پس‌از [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران\|اسارت]]، [[اسیران جنگ\|اسیران]] و خانواده‌ها از هم بی‌اطلاع بودند و در «25 آبان 1361، اولین دیدار [[صلیب سرخ\|صلیب‌سرخ]] از [[اردوگاه موصل 1\|اردوگاه‌ موصل 1]] جدید (موصل بزرگ) انجام و اولین [[نامه]] آزادگان این [[اردوگاه]] به ایران ارسال شد.»<ref>قلعه‌قوند، فرزانه (1402). سفری کوتاه به اردوگاه‌های موصل. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]. ص147</ref> بعد نیز [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات محرم و حاج‌عمران را نیز به آن جا بردند. در 22 بهمن همان سال 929 تن از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات والفجر مقدماتی به این [[اردوگاه]] منتقل شدند<ref>علیدوست، علی (1403). مصاحبه،</ref>.		مقطع دوم [[اردوگاه موصل 1]] در مردادماه 1361 [ژوئیه 1982] با انتقال 1200 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات رمضان و 100 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات زین‌العابدین تشکیل شد<ref name=":2">کیانی، بیژن (1373). مصاحبه،</ref> و پس‌از آن «22 نفر از عملیات ثارالله، 60 نفر از عملیات محرم و حدود 50 نفر از عملیات مسلم‌بن‌عقیل <ref>قره‌باغی، امرالله (1403). مصاحبه،</ref>» به این [[اردوگاه]] منتقل شدند. تا چندماه پس‌از [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران\|اسارت]]، [[اسیران جنگ\|اسیران]] و خانواده‌ها از هم بی‌اطلاع بودند و در «25 آبان 1361، اولین دیدار [[صلیب سرخ\|صلیب‌سرخ]] از [[اردوگاه موصل 1\|اردوگاه‌ موصل 1]] جدید (موصل بزرگ) انجام و اولین [[نامه]] آزادگان این [[اردوگاه]] به ایران ارسال شد.»<ref>قلعه‌قوند، فرزانه (1402). سفری کوتاه به اردوگاه‌های موصل. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]. ص147</ref> بعد نیز [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات محرم و حاج‌عمران را نیز به آن جا بردند. در 22 بهمن همان سال 929 تن از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات والفجر مقدماتی به این [[اردوگاه]] منتقل شدند<ref>علیدوست، علی (1403). مصاحبه،</ref>.

	در اوایل دو بار در روز آمار می‌گرفتند، صبح و عصر، ولی بعدها روزی سه بار شد. [[اسرا]] باید در زمستان سرد برای [[آمار]] بیرون می‌نشستند. [[آمار]] درواقع برای ما نوعی [[شکنجه های روحی و روانی\|شکنجه روحی]] بود. آنها گاهی برای اذیت‌کردن ما آمارگرفتن را بارها تکرار می‌کردند<ref>قاسمی، غلامعلی (1384). ~~مصاحبه (~~آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] (طرح حماسه).</ref>.		در اوایل دو بار در روز آمار می‌گرفتند، صبح و عصر، ولی بعدها روزی سه بار شد. [[اسرا]] باید در زمستان سرد برای [[آمار]] بیرون می‌نشستند. [[آمار]] درواقع برای ما نوعی [[شکنجه های روحی و روانی\|شکنجه روحی]] بود. آنها گاهی برای اذیت‌کردن ما آمارگرفتن را بارها تکرار می‌کردند<ref>قاسمی، غلامعلی (1384). آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] ، طرح حماسه. مصاحبه،</ref>.

	فشار عراقی‌ها [پس‌از واقعه [[درگیری هشتم آذرماه 1361 در اردوگاه موصل 1\|هشتم آذر 1361]]] چندبرابر شد و [[اردوگاه موصل 1]] ازآن‌به‌بعد به [[اردوگاه]] [[شکنجه]] معروف شد؛ البته [[اسرا]] نیز کوتاه نیامدند و بر اصول و ارزش‌های خود پافشاری می‌کردند. آنها [[نماز]] جماعت و [[دعا و توسل\|دعا]]<nowiki/>های دست‌جمعی را هیچ‌وقت تعطیل نکردند و عراقی‌ها نیز تا توانستند آنها را اذیت کردند و در مضیقه قرار دادند.		فشار عراقی‌ها [پس‌از واقعه [[درگیری هشتم آذرماه 1361 در اردوگاه موصل 1\|هشتم آذر 1361]]] چندبرابر شد و [[اردوگاه موصل 1]] ازآن‌به‌بعد به [[اردوگاه]] [[شکنجه]] معروف شد؛ البته [[اسرا]] نیز کوتاه نیامدند و بر اصول و ارزش‌های خود پافشاری می‌کردند. آنها [[نماز]] جماعت و [[دعا و توسل\|دعا]]<nowiki/>های دست‌جمعی را هیچ‌وقت تعطیل نکردند و عراقی‌ها نیز تا توانستند آنها را اذیت کردند و در مضیقه قرار دادند.
خط ۱۵۰:		خط ۱۴۹:
	<small>[2]. استخراج‌شده از آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] (طرح حماسه)، 1384 و 1385، مصاحبه با آزادگان</small>		<small>[2]. استخراج‌شده از آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] (طرح حماسه)، 1384 و 1385، مصاحبه با آزادگان</small>

	<small>[3]. در اواخر سال 1361، عراقی‌ها تصمیم گرفتند بسیجی‌ها‌ و ارتشی‌ها را از هم جدا کنند و در دو قاطع جدا اسکان بدهند. بچه‌ها می‌گفتند ما ارتشی‌ها و بسیجی‌ها همه‌باهم جنگیدیم و حالا هم باید همه‌باهم یک‌جا باشیم. بچه‌ها فکر می‌کردند که اگر بخواهند آنها را از هم جدا کنند، بینشان تفرقه می‌افتد، به‌همین‌دلیل زیر بار نرفتند. صبح روز دوم آذر درِ اتاق‌ها را روی بچه‌ها باز نکردند و [[ارشد اردوگاه\|ارشد]] آسایشگاه‌ها را هم صدا کردند و به طبقه بالا بردند. پدرم آن موقع [[ارشد اردوگاه\|ارشد]] آسایشگاه 5 بود، حسابی کتکشان زده بودند. در همچنان به روی بچه‌ها بسته بود و این قضیه شش روز طول کشید. در این مدت، نه آبی می‌دادند و نه غذایی! هیچی. بچه‌ها هرچه از قبل داشتند استفاده می‌کردند. آبی را که جمع کرده بودند جیره‌بندی می‌کردند. [[اسرا]] بعداز شش روز درِ آسایشگاه‌ها را شکستند. یک شب هم اردوگاه دست بچه‌ها بود. عراقی‌ها جرئت نداشتند داخل بیایند. فردایش حدود 1200 نفر نماز ظهر و عصر را به جماعت در وسط اردوگاه خواندند. من مکبر بودم. بعداز نماز، سرتیپ عراقی آمد؛ حدود بیست تا سی نفر هم دور و برش بودند. پرسید چرا این کار را کردید؟ گفتیم ما نکردیم، شما خودتان در را روی ما بستید. بعد اشاره کرد و ناگهان درِ [[اردوگاه]] باز شد، حدود 300 تا 400 نفر سرباز عراقی با چوب، چماق، میل‌گرد، شلاق، باتون و هرچه به دستشان رسیده بود ریختند بین بچه‌ها. بچه‌ها داخل آسایشگاه‌ها پخش شدند تا کمتر کتک بخورند، ولی آنها به همه‌جا سر زدند تا کسی سالم در نرود. پیرمردی اراکی با ما بود که اسمش یادم نیست؛ روی سر این بنده‌‌خدا بنزین ریختند و او را گذاشتند وسط آفتاب، بعد او را با بلوکی که به سرش زدند شهید کردند. البته این شورش به نتیجه نرسید و تفکیک این دو گروه انجام شد. (آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان]، ~~1384،~~ مصاحبه ~~با آزاده نوجوان علیرضا احمدی)~~</small>		<small>[3]. در اواخر سال 1361، عراقی‌ها تصمیم گرفتند بسیجی‌ها‌ و ارتشی‌ها را از هم جدا کنند و در دو قاطع جدا اسکان بدهند. بچه‌ها می‌گفتند ما ارتشی‌ها و بسیجی‌ها همه‌باهم جنگیدیم و حالا هم باید همه‌باهم یک‌جا باشیم. بچه‌ها فکر می‌کردند که اگر بخواهند آنها را از هم جدا کنند، بینشان تفرقه می‌افتد، به‌همین‌دلیل زیر بار نرفتند. صبح روز دوم آذر درِ اتاق‌ها را روی بچه‌ها باز نکردند و [[ارشد اردوگاه\|ارشد]] آسایشگاه‌ها را هم صدا کردند و به طبقه بالا بردند. پدرم آن موقع [[ارشد اردوگاه\|ارشد]] آسایشگاه 5 بود، حسابی کتکشان زده بودند. در همچنان به روی بچه‌ها بسته بود و این قضیه شش روز طول کشید. در این مدت، نه آبی می‌دادند و نه غذایی! هیچی. بچه‌ها هرچه از قبل داشتند استفاده می‌کردند. آبی را که جمع کرده بودند جیره‌بندی می‌کردند. [[اسرا]] بعداز شش روز درِ آسایشگاه‌ها را شکستند. یک شب هم اردوگاه دست بچه‌ها بود. عراقی‌ها جرئت نداشتند داخل بیایند. فردایش حدود 1200 نفر نماز ظهر و عصر را به جماعت در وسط اردوگاه خواندند. من مکبر بودم. بعداز نماز، سرتیپ عراقی آمد؛ حدود بیست تا سی نفر هم دور و برش بودند. پرسید چرا این کار را کردید؟ گفتیم ما نکردیم، شما خودتان در را روی ما بستید. بعد اشاره کرد و ناگهان درِ [[اردوگاه]] باز شد، حدود 300 تا 400 نفر سرباز عراقی با چوب، چماق، میل‌گرد، شلاق، باتون و هرچه به دستشان رسیده بود ریختند بین بچه‌ها. بچه‌ها داخل آسایشگاه‌ها پخش شدند تا کمتر کتک بخورند، ولی آنها به همه‌جا سر زدند تا کسی سالم در نرود. پیرمردی اراکی با ما بود که اسمش یادم نیست؛ روی سر این بنده‌‌خدا بنزین ریختند و او را گذاشتند وسط آفتاب، بعد او را با بلوکی که به سرش زدند شهید کردند. البته این شورش به نتیجه نرسید و تفکیک این دو گروه انجام شد.</small> <ref><small>احمدی، علیرضا (1384). آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir/ مؤسسه پیام آزادگان]، مصاحبه</small></ref>

	<small>[4]. بار اول چهار نفر را برای زیارت بردند. در پاییز سال1365 هم آقای ابوترابی و دکتر حسین و دو نفر دیگر را بردند. (~~علی علیدوست، 1398~~: 256)</~~small~~>		<small>[4]. بار اول چهار نفر را برای زیارت بردند. در پاییز سال1365 هم آقای ابوترابی و دکتر حسین و دو نفر دیگر را بردند.</small><ref>علیدوست، علی ( 1389). [[ابر فیاض(کتاب)\|ابر فیاض]]. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص 256</ref>

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Marjan-khanlari: /* نیز نگاه کنید به */

2025-12-11T16:17:55Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۷
خط ۷۹:		خط ۷۹:

	== وضعیت جغرافیایی و ظاهری اردوگاه ==		== وضعیت جغرافیایی و ظاهری اردوگاه ==
	این اردوگاه‌ قلعه‌مانند بود و چهار برج در گوشه‌هایش قرار داشت. آسایشگاه‌ها و اتاق‌ها در کنار و مابین برج‌ها قرار داشت و حیاط هم در وسط [[اردوگاه]]. ساختمانش دوطبقه بود و ارتفاعش به ده متر می‌رسید. [[اسرا]] در طبقه اول نگهداری می‌شدند و طبقه دوم در اختیار عراقی‌ها بود<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]]، 1399. ص 343</ref>. البته چهارده آسایشگاه در طبقه اول و چهارده آسایشگاه در طبقه دوم بود که در سال آخر اسارت هفت آسایشگاه طبقه دوم در اختیار اسرای ایرانی قرار گرفت. یک آسایشگاه در موصل‌بزرگه را از اول برای زندان درنظر گرفته بودند. آنجا سه سلول انفرادی داشت و یک دست‌شویی و [[حمام در اسارت\|حمام]] و یک سالن؛ چون سه‌تا پنجره کوچک نزدیک سقف داشت، برای زندان مناسب بود<ref name=":0">علیدوست، علی (1401). مصاحبه،		این اردوگاه‌ قلعه‌مانند بود و چهار برج در گوشه‌هایش قرار داشت. آسایشگاه‌ها و اتاق‌ها در کنار و مابین برج‌ها قرار داشت و حیاط هم در وسط [[اردوگاه]]. ساختمانش دوطبقه بود و ارتفاعش به ده متر می‌رسید. [[اسرا]] در طبقه اول نگهداری می‌شدند و طبقه دوم در اختیار عراقی‌ها بود<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]] (1399). ص 343</ref>. البته چهارده آسایشگاه در طبقه اول و چهارده آسایشگاه در طبقه دوم بود که در سال آخر اسارت هفت آسایشگاه طبقه دوم در اختیار اسرای ایرانی قرار گرفت. یک آسایشگاه در موصل‌بزرگه را از اول برای زندان درنظر گرفته بودند. آنجا سه سلول انفرادی داشت و یک دست‌شویی و [[حمام در اسارت\|حمام]] و یک سالن؛ چون سه‌تا پنجره کوچک نزدیک سقف داشت، برای زندان مناسب بود<ref name=":0">علیدوست، علی (1401). مصاحبه،

	</ref>. [[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده بود و [[اسرا]] به آنجا دسترسی نداشتند<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]]، 1399. ص 344</ref>.		</ref>. [[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده بود و [[اسرا]] به آنجا دسترسی نداشتند<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]] (1399). ص 344</ref>.

	به‌طورِ متوسط 120 اسیر در هر آسایشگاه ساکن بودند. ساختمان اردوگاه به ابعاد 130×190 مترمربع دور حیاطی به ابعاد 100×160 مترمربع بنا شده بود. یک خیابان سیمانی به عرض 4 متر تا انتهای اردوگاه [وجود داشت] و خیابان دیگری از وسط حیاط عبور کرده و درختان مختلفی داخل حیاط کاشته شده بود. در چپ و راست ساختمان، ایوان مسقفی به‌پهنای 3 متر وجود داشت. در ضلع چپ، شش اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط و یک اتاق کوچک برای [[اسرا]]، [[آشپزخانه در اسارت\|آشپزخانه]]، داروخانه و اتاق معاینه دکتر بود و در ضلع راست، چهار اتاق بزرگ؛ دو اتاق متوسط، که یکی از آنها درمانگاه بود و دو اتاق کوچک‌تر برای سکونت [[اسرا]]؛ سلول‌های انفرادی؛ خیاط‌خانه؛ سلمانی؛ فروشگاه و کتابخانه قرار داشت. ابعاد هر اتاق 4×24×12 مترمربع بود. <ref name=":1">خاجی، علی (1391). [[شرح قفس(کتاب)\|شرح قفص]]، اردوگاه‌های اسیران. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص.164-165.		به‌طورِ متوسط 120 اسیر در هر آسایشگاه ساکن بودند. ساختمان اردوگاه به ابعاد 130×190 مترمربع دور حیاطی به ابعاد 100×160 مترمربع بنا شده بود. یک خیابان سیمانی به عرض 4 متر تا انتهای اردوگاه [وجود داشت] و خیابان دیگری از وسط حیاط عبور کرده و درختان مختلفی داخل حیاط کاشته شده بود. در چپ و راست ساختمان، ایوان مسقفی به‌پهنای 3 متر وجود داشت. در ضلع چپ، شش اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط و یک اتاق کوچک برای [[اسرا]]، [[آشپزخانه در اسارت\|آشپزخانه]]، داروخانه و اتاق معاینه دکتر بود و در ضلع راست، چهار اتاق بزرگ؛ دو اتاق متوسط، که یکی از آنها درمانگاه بود و دو اتاق کوچک‌تر برای سکونت [[اسرا]]؛ سلول‌های انفرادی؛ خیاط‌خانه؛ سلمانی؛ فروشگاه و کتابخانه قرار داشت. ابعاد هر اتاق 4×24×12 مترمربع بود. <ref name=":1">خاجی، علی (1391). [[شرح قفس(کتاب)\|شرح قفص]]، اردوگاه‌های اسیران. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص.164-165.
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:
	مقطع اول [[اردوگاه موصل 1]] (موصل‌بزرگ) در تاریخ 23/03/1361 [ژوئن 1982م] هم‌زمان با عملیات بیت‌المقدس، با انتقال 500 نفر از اسیرانی ساکن کمپ 8 (الانبار، معروف به اردوگاه [[عنبر]]) تأسیس شد. سپس تعداد 74 نفر غیرنظامی ایرانی از [[رمادی 1 ،اردوگاه(کمپ 6)\|اردوگاه رمادی 6]]، که تا آن زمان ثبت‌نام نشده بودند، به این [[اردوگاه]] منتقل شدند.		مقطع اول [[اردوگاه موصل 1]] (موصل‌بزرگ) در تاریخ 23/03/1361 [ژوئن 1982م] هم‌زمان با عملیات بیت‌المقدس، با انتقال 500 نفر از اسیرانی ساکن کمپ 8 (الانبار، معروف به اردوگاه [[عنبر]]) تأسیس شد. سپس تعداد 74 نفر غیرنظامی ایرانی از [[رمادی 1 ،اردوگاه(کمپ 6)\|اردوگاه رمادی 6]]، که تا آن زمان ثبت‌نام نشده بودند، به این [[اردوگاه]] منتقل شدند.

	مقطع اول تا تاریخ 31/04/1361 [ژوئیه 1982] با انتقال اسیران آن ادامه داشت<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]] (با تلخیص و اندکی تغییر).</ref>. در ایام عملیات رمضان، [[اسیران جنگ\|اسیران]] موصل 1 را به [[اردوگاه موصل 2]] بردند و افرادی را که در عملیات رمضان اسیر شده بودند به [[اردوگاه موصل 1]] منتقل کردند.» <ref>علیدوست‌، علی (1402). مصاحبه،</ref>		مقطع اول تا تاریخ 31/04/1361 [ژوئیه 1982] با انتقال اسیران آن ادامه داشت<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]] (1399). (با تلخیص و اندکی تغییر)</ref>. در ایام عملیات رمضان، [[اسیران جنگ\|اسیران]] موصل 1 را به [[اردوگاه موصل 2]] بردند و افرادی را که در عملیات رمضان اسیر شده بودند به [[اردوگاه موصل 1]] منتقل کردند.» <ref>علیدوست‌، علی (1402). مصاحبه،</ref>

	آن‌طوری‌که از شواهد مشخص است وضعیت [[بهداشت و درمان و اقدامات پزشکی در اردوگاه\|بهداشت]]، [[تغذیه]] و [[شکنجه]] در این [[اردوگاه]] همانند سایر مکان‌های نگهداری اسیران جنگی اسفناک بوده است:		آن‌طوری‌که از شواهد مشخص است وضعیت [[بهداشت و درمان و اقدامات پزشکی در اردوگاه\|بهداشت]]، [[تغذیه]] و [[شکنجه]] در این [[اردوگاه]] همانند سایر مکان‌های نگهداری اسیران جنگی اسفناک بوده است:

Marjan-khanlari در ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۴

2025-11-25T16:34:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۴
خط ۷۹:		خط ۷۹:

	== وضعیت جغرافیایی و ظاهری اردوگاه ==		== وضعیت جغرافیایی و ظاهری اردوگاه ==
	این اردوگاه‌ قلعه‌مانند بود و چهار برج در گوشه‌هایش قرار داشت. آسایشگاه‌ها و اتاق‌ها در کنار و مابین برج‌ها قرار داشت و حیاط هم در وسط [[اردوگاه]]. ساختمانش دوطبقه بود و ارتفاعش به ده متر می‌رسید. [[اسرا]] در طبقه اول نگهداری می‌شدند و طبقه دوم در اختیار عراقی‌ها بود<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]]، 1399.ص. 343</ref>. البته چهارده آسایشگاه در طبقه اول و چهارده آسایشگاه در طبقه دوم بود که در سال آخر اسارت هفت آسایشگاه طبقه دوم در اختیار اسرای ایرانی قرار گرفت. یک آسایشگاه در موصل‌بزرگه را از اول برای زندان درنظر گرفته بودند. آنجا سه سلول انفرادی داشت و یک دست‌شویی و [[حمام در اسارت\|حمام]] و یک سالن؛ چون سه‌تا پنجره کوچک نزدیک سقف داشت، برای زندان مناسب بود<ref name=":0">علیدوست، علی (1401). مصاحبه،		این اردوگاه‌ قلعه‌مانند بود و چهار برج در گوشه‌هایش قرار داشت. آسایشگاه‌ها و اتاق‌ها در کنار و مابین برج‌ها قرار داشت و حیاط هم در وسط [[اردوگاه]]. ساختمانش دوطبقه بود و ارتفاعش به ده متر می‌رسید. [[اسرا]] در طبقه اول نگهداری می‌شدند و طبقه دوم در اختیار عراقی‌ها بود<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]]، 1399. ص 343</ref>. البته چهارده آسایشگاه در طبقه اول و چهارده آسایشگاه در طبقه دوم بود که در سال آخر اسارت هفت آسایشگاه طبقه دوم در اختیار اسرای ایرانی قرار گرفت. یک آسایشگاه در موصل‌بزرگه را از اول برای زندان درنظر گرفته بودند. آنجا سه سلول انفرادی داشت و یک دست‌شویی و [[حمام در اسارت\|حمام]] و یک سالن؛ چون سه‌تا پنجره کوچک نزدیک سقف داشت، برای زندان مناسب بود<ref name=":0">علیدوست، علی (1401). مصاحبه،

	</ref>. [[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده بود و [[اسرا]] به آنجا دسترسی نداشتند<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]]، 1399.ص 344</ref>.		</ref>. [[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده بود و [[اسرا]] به آنجا دسترسی نداشتند<ref>شورای علمی [[دانشنامه آزادگان]]، 1399. ص 344</ref>.

	به‌طورِ متوسط 120 اسیر در هر آسایشگاه ساکن بودند. ساختمان اردوگاه به ابعاد 130×190 مترمربع دور حیاطی به ابعاد 100×160 مترمربع بنا شده بود. یک خیابان سیمانی به عرض 4 متر تا انتهای اردوگاه [وجود داشت] و خیابان دیگری از وسط حیاط عبور کرده و درختان مختلفی داخل حیاط کاشته شده بود. در چپ و راست ساختمان، ایوان مسقفی به‌پهنای 3 متر وجود داشت. در ضلع چپ، شش اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط و یک اتاق کوچک برای [[اسرا]]، [[آشپزخانه در اسارت\|آشپزخانه]]، داروخانه و اتاق معاینه دکتر بود و در ضلع راست، چهار اتاق بزرگ؛ دو اتاق متوسط، که یکی از آنها درمانگاه بود و دو اتاق کوچک‌تر برای سکونت [[اسرا]]؛ سلول‌های انفرادی؛ خیاط‌خانه؛ سلمانی؛ فروشگاه و کتابخانه قرار داشت. ابعاد هر اتاق 4×24×12 مترمربع بود. <ref name=":1">خاجی، علی (1391). [[شرح قفس(کتاب)\|شرح قفص]]، اردوگاه‌های اسیران. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص.164-165.		به‌طورِ متوسط 120 اسیر در هر آسایشگاه ساکن بودند. ساختمان اردوگاه به ابعاد 130×190 مترمربع دور حیاطی به ابعاد 100×160 مترمربع بنا شده بود. یک خیابان سیمانی به عرض 4 متر تا انتهای اردوگاه [وجود داشت] و خیابان دیگری از وسط حیاط عبور کرده و درختان مختلفی داخل حیاط کاشته شده بود. در چپ و راست ساختمان، ایوان مسقفی به‌پهنای 3 متر وجود داشت. در ضلع چپ، شش اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط و یک اتاق کوچک برای [[اسرا]]، [[آشپزخانه در اسارت\|آشپزخانه]]، داروخانه و اتاق معاینه دکتر بود و در ضلع راست، چهار اتاق بزرگ؛ دو اتاق متوسط، که یکی از آنها درمانگاه بود و دو اتاق کوچک‌تر برای سکونت [[اسرا]]؛ سلول‌های انفرادی؛ خیاط‌خانه؛ سلمانی؛ فروشگاه و کتابخانه قرار داشت. ابعاد هر اتاق 4×24×12 مترمربع بود. <ref name=":1">خاجی، علی (1391). [[شرح قفس(کتاب)\|شرح قفص]]، اردوگاه‌های اسیران. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، ص.164-165.

Marjan-khanlari در ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۰

2025-11-25T16:30:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۰
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۰:
	'''مقطع دوم)'''		'''مقطع دوم)'''

	مقطع دوم [[اردوگاه موصل 1]] در مردادماه 1361 [ژوئیه 1982] با انتقال 1200 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات رمضان و 100 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات زین‌العابدین تشکیل شد<ref name=":2">کیانی، بیژن (1373). مصاحبه،</ref> و پس‌از آن «22 نفر از عملیات ثارالله، 60 نفر از عملیات محرم و حدود 50 نفر از عملیات مسلم‌بن‌عقیل <ref>قره‌باغی، امرالله (1403). مصاحبه،</ref>» به این [[اردوگاه]] منتقل شدند. تا چندماه پس‌از [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران\|اسارت]]، [[اسیران جنگ\|اسیران]] و خانواده‌ها از هم بی‌اطلاع بودند و در «25 آبان 1361، اولین دیدار [[صلیب سرخ\|صلیب‌سرخ]] از [[اردوگاه موصل 1\|اردوگاه‌ موصل 1]] جدید (موصل بزرگ) انجام و اولین [[نامه]] آزادگان این [[اردوگاه]] به ایران ارسال شد.»<ref>قلعه‌قوند، فرزانه (1402). ~~147~~</ref> بعد نیز [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات محرم و حاج‌عمران را نیز به آن جا بردند. در 22 بهمن همان سال 929 تن از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات والفجر مقدماتی به این [[اردوگاه]] منتقل شدند<ref>علیدوست، علی (1403). مصاحبه،</ref>.		مقطع دوم [[اردوگاه موصل 1]] در مردادماه 1361 [ژوئیه 1982] با انتقال 1200 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات رمضان و 100 نفر از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات زین‌العابدین تشکیل شد<ref name=":2">کیانی، بیژن (1373). مصاحبه،</ref> و پس‌از آن «22 نفر از عملیات ثارالله، 60 نفر از عملیات محرم و حدود 50 نفر از عملیات مسلم‌بن‌عقیل <ref>قره‌باغی، امرالله (1403). مصاحبه،</ref>» به این [[اردوگاه]] منتقل شدند. تا چندماه پس‌از [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران\|اسارت]]، [[اسیران جنگ\|اسیران]] و خانواده‌ها از هم بی‌اطلاع بودند و در «25 آبان 1361، اولین دیدار [[صلیب سرخ\|صلیب‌سرخ]] از [[اردوگاه موصل 1\|اردوگاه‌ موصل 1]] جدید (موصل بزرگ) انجام و اولین [[نامه]] آزادگان این [[اردوگاه]] به ایران ارسال شد.»<ref>قلعه‌قوند، فرزانه (1402). سفری کوتاه به اردوگاه‌های موصل. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]. ص147</ref> بعد نیز [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات محرم و حاج‌عمران را نیز به آن جا بردند. در 22 بهمن همان سال 929 تن از [[اسیران جنگ\|اسیران]] عملیات والفجر مقدماتی به این [[اردوگاه]] منتقل شدند<ref>علیدوست، علی (1403). مصاحبه،</ref>.

	در اوایل دو بار در روز آمار می‌گرفتند، صبح و عصر، ولی بعدها روزی سه بار شد. [[اسرا]] باید در زمستان سرد برای [[آمار]] بیرون می‌نشستند. [[آمار]] درواقع برای ما نوعی [[شکنجه های روحی و روانی\|شکنجه روحی]] بود. آنها گاهی برای اذیت‌کردن ما آمارگرفتن را بارها تکرار می‌کردند<ref>قاسمی، غلامعلی (1384). مصاحبه (آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] (طرح حماسه).</ref>.		در اوایل دو بار در روز آمار می‌گرفتند، صبح و عصر، ولی بعدها روزی سه بار شد. [[اسرا]] باید در زمستان سرد برای [[آمار]] بیرون می‌نشستند. [[آمار]] درواقع برای ما نوعی [[شکنجه های روحی و روانی\|شکنجه روحی]] بود. آنها گاهی برای اذیت‌کردن ما آمارگرفتن را بارها تکرار می‌کردند<ref>قاسمی، غلامعلی (1384). مصاحبه (آرشیو اسناد و اطلاعات [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان] (طرح حماسه).</ref>.
خط ۱۱۶:		خط ۱۱۶:
	فشار عراقی‌ها [پس‌از واقعه [[درگیری هشتم آذرماه 1361 در اردوگاه موصل 1\|هشتم آذر 1361]]] چندبرابر شد و [[اردوگاه موصل 1]] ازآن‌به‌بعد به [[اردوگاه]] [[شکنجه]] معروف شد؛ البته [[اسرا]] نیز کوتاه نیامدند و بر اصول و ارزش‌های خود پافشاری می‌کردند. آنها [[نماز]] جماعت و [[دعا و توسل\|دعا]]<nowiki/>های دست‌جمعی را هیچ‌وقت تعطیل نکردند و عراقی‌ها نیز تا توانستند آنها را اذیت کردند و در مضیقه قرار دادند.		فشار عراقی‌ها [پس‌از واقعه [[درگیری هشتم آذرماه 1361 در اردوگاه موصل 1\|هشتم آذر 1361]]] چندبرابر شد و [[اردوگاه موصل 1]] ازآن‌به‌بعد به [[اردوگاه]] [[شکنجه]] معروف شد؛ البته [[اسرا]] نیز کوتاه نیامدند و بر اصول و ارزش‌های خود پافشاری می‌کردند. آنها [[نماز]] جماعت و [[دعا و توسل\|دعا]]<nowiki/>های دست‌جمعی را هیچ‌وقت تعطیل نکردند و عراقی‌ها نیز تا توانستند آنها را اذیت کردند و در مضیقه قرار دادند.

	[[اردوگاه موصل 1]] ازنظر [[امکانات]] صفر بود و بچه‌ها ازنظر لباس و [[غذای اسارت\|غذا]] سخت در فشار بودند. گاهی سال‌ها می‌گذشت و به آنها لباس و کفش نمی‌دادند<ref>علیدوست، علی ( 1385). ~~97ـ98~~</ref>.		[[اردوگاه موصل 1]] ازنظر [[امکانات]] صفر بود و بچه‌ها ازنظر لباس و [[غذای اسارت\|غذا]] سخت در فشار بودند. گاهی سال‌ها می‌گذشت و به آنها لباس و کفش نمی‌دادند<ref>علیدوست، علی ( 1385). [[ابر فیاض(کتاب)\|ابر فیاض]]. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]. ص97ـ98</ref>.

	بدونِ‌تردید نقش مؤثر و راهبری [[سید آزادگان]]، مرحوم ابوترابی، را می‌توان عامل مهمی در ساماندهی این [[اردوگاه]] دانست:		بدونِ‌تردید نقش مؤثر و راهبری [[سید آزادگان]]، مرحوم ابوترابی، را می‌توان عامل مهمی در ساماندهی این [[اردوگاه]] دانست:

Marjan-khanlari: /* کتابشناسی */

2025-11-24T13:27:03Z

کتابشناسی

نمایش تغییرات

Marjan-khanlari در ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۰

2025-11-24T13:00:51Z

نمایش تغییرات

Marjan-khanlari در ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۴

2025-05-11T05:44:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	\|}		\|}

	===مقدمه===		== مقدمه ==
	اردوگاه‌ موصل 1 به فاصله 15 کیلومتری شرق شهر موصل و در شمال جاده موصل- اربیل قرار گرفته بود.		[[اردوگاه موصل 1\|اردوگاه‌ موصل 1]] به فاصله 15 کیلومتری شرق شهر موصل و در شمال جاده موصل- اربیل قرار گرفته بود.
	~~===وضعیت ظاهری===~~
	این اردوگاه‌ قلعه‌مانند و چهار برج در گوشه‌هایش واقع‌ شده بود. آسایشگاه‌ها و اتاق‌ها در کنار و مابین برج‌ها و حیاط هم در وسط [[اردوگاه]] قرار داشت. ساختمانش دوطبقه بود و ارتفاعش به ده متر می‌رسید. [[اسرا]] در طبقه اول نگه‌داری می‌شدند و طبقه دوم در اختیار عراقی‌ها بود. این [[اردوگاه]] دارای بهداری یا درمانگاه، فروشگاه ([[حانوت]])، خیاط‌خانه، کتابخانه، سلمانی (حلاقه)، داروخانه، آشپزخانه و سلول انفرادی بود<ref>ذكریایی، مریم‌سادات (1390). خاطرات آزادگان در لحظة تحویل سال. مازندران: کمیته تدوین و انتشارات کنگره سرداران و ده هزار شهید استان مازندران.</ref>.

	به‌طور متوسط 120 نفر اسیر در هر آسایشگاه ساکن بودند. ساختمان [[اردوگاه]] به ابعاد 130×190 مترمربع، دور حیاطی به ابعاد 100×160 مترمربع بنا شده بود. یک خیابان سیمانی به عرض 4 متر تا انتهای اردوگاه و خیابان دیگری، از وسط حیاط عبور کرده و درختان مختلفی داخل حیاط کاشته شده بود. در چپ و راست ساختمان، ایوان مسقفی به پهنای 3 متر وجود داشت. در ضلع چپ، شش اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط و یک اتاق کوچک برای اسرا، آشپزخانه، داروخانه و اتاق معاینه دکتر بود. در ضلع راست، چهار اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط که یکی از آنها [[درمانگاه]] بود و دو اتاق کوچک‌تر برای سکونت اسرا، سلول‌های انفرادی، خیاط‌خانه، سلمانی، فروشگاه، کتابخانه قرار داشت. ابعاد هر اتاق 4×24×12 مترمربع بود<ref name=":02">خاجی، علی (1391). شرح قفص، اردوگاه‌های اسیران. تهران: پیام آزادگان.</ref>.		== وضعیت ظاهری ==
			این اردوگاه‌ قلعه‌مانند و چهار برج در گوشه‌هایش واقع‌ شده بود. آسایشگاه‌ها و اتاق‌ها در کنار و مابین برج‌ها و حیاط هم در وسط [[اردوگاه]] قرار داشت.

			ساختمانش دوطبقه بود و ارتفاعش به ده متر می‌رسید. [[اسرا]] در طبقه اول نگه‌داری می‌شدند و طبقه دوم در اختیار عراقی‌ها بود.

			این [[اردوگاه]] دارای بهداری یا درمانگاه، فروشگاه ([[حانوت]])، خیاط‌خانه، کتابخانه، سلمانی (حلاقه)، داروخانه، [[آشپزخانه در اسارت\|آشپزخانه]] و سلول انفرادی بود<ref>ذكریایی، مریم‌سادات (1390). خاطرات آزادگان در لحظه تحویل سال. مازندران: کمیته تدوین و انتشارات کنگره سرداران و ده هزار شهید استان مازندران.</ref>.

			به‌طور متوسط 120 نفر [[اسیران جنگ\|اسیر]] در هر آسایشگاه ساکن بودند. ساختمان [[اردوگاه]] به ابعاد 130×190 مترمربع، دور حیاطی به ابعاد 100×160 مترمربع بنا شده بود. یک خیابان سیمانی به عرض 4 متر تا انتهای اردوگاه و خیابان دیگری، از وسط حیاط عبور کرده و درختان مختلفی داخل حیاط کاشته شده بود. در چپ و راست ساختمان، ایوان مسقفی به پهنای 3 متر وجود داشت. در ضلع چپ، شش اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط و یک اتاق کوچک برای اسرا، آشپزخانه، داروخانه و اتاق معاینه دکتر بود. در ضلع راست، چهار اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط که یکی از آنها [[درمانگاه]] بود و دو اتاق کوچک‌تر برای سکونت اسرا، سلول‌های انفرادی، خیاط‌خانه، سلمانی، فروشگاه، کتابخانه قرار داشت. ابعاد هر اتاق 4×24×12 مترمربع بود<ref name=":02">خاجی، علی (1391). شرح قفص، اردوگاه‌های اسیران. تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان].</ref>.

	اکثر اسرا در 10 اتاق بزرگ مشابه زندگی می‌کردند؛ شش اتاق در ضلع چپ (شماره 1 تا 6) و چهار اتاق در ضلع راست (شماره 13 تا 16) واقع شده بود. سقف آنها به روی دو ردیف ستون بنا شده و هر ردیف شامل سه عدد ستون بود. هر اتاق دو در آهنی 5/1×95/1 متر داشت که یکی از آنها همیشه قفل بود. دوازده پنجره 75/0×50/0 متر را که مشرف به بیرون بود، کاملاً با آجر مسدود کرده و دوازده پنجره دیگر به ابعاد 70/0×40/1 متر مجهز به میله بود و به حیاط داخلی اشراف داشت. هر اتاق بزرگ دارای 8 بادبزن سقفی و در هر اتاق بزرگ، دو هواکش و در اتاق‌های کوچک‌تر یک هواکش نصب شده بود. شانزده چراغ نئون لوله‌ای، روشنایی آسایشگاه را تأمین می‌کرد و در طول شب، به‌علل امنیتی، کلیه چراغ‌ها روشن بود.		اکثر اسرا در 10 اتاق بزرگ مشابه زندگی می‌کردند؛ شش اتاق در ضلع چپ (شماره 1 تا 6) و چهار اتاق در ضلع راست (شماره 13 تا 16) واقع شده بود. سقف آنها به روی دو ردیف ستون بنا شده و هر ردیف شامل سه عدد ستون بود. هر اتاق دو در آهنی 5/1×95/1 متر داشت که یکی از آنها همیشه قفل بود. دوازده پنجره 75/0×50/0 متر را که مشرف به بیرون بود، کاملاً با آجر مسدود کرده و دوازده پنجره دیگر به ابعاد 70/0×40/1 متر مجهز به میله بود و به حیاط داخلی اشراف داشت. هر اتاق بزرگ دارای 8 بادبزن سقفی و در هر اتاق بزرگ، دو هواکش و در اتاق‌های کوچک‌تر یک هواکش نصب شده بود. شانزده چراغ نئون لوله‌ای، روشنایی آسایشگاه را تأمین می‌کرد و در طول شب، به‌علل امنیتی، کلیه چراغ‌ها روشن بود.

	[[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده و اسرا به آنجا دسترسی نداشتند. تا اینکه اوایل 1369، عراقی‌ها پنج آسایشگاه جدید در طبقه بالا راه‌اندازی کردند و تعدادی از اسرا را به طبقات بالا بردند<ref>کامور بخشایش، جواد (1394). زندان موصل. تهران: سوره مهر.</ref>.		[[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده و [[اسرا]] به آنجا دسترسی نداشتند. تا اینکه اوایل 1369، عراقی‌ها پنج آسایشگاه جدید در طبقه بالا راه‌اندازی کردند و تعدادی از [[اسرا]] را به طبقات بالا بردند<ref>کامور بخشایش، جواد (1394). زندان موصل. تهران: سوره مهر.</ref>.
	نیز نگاه کنید به [[اردوگاه موصل 1]]
			== نیز نگاه کنید به ==

			* [[اردوگاه]]
			* [[اردوگاه موصل 1]]

	=== کتابشناسی ===		== کتابشناسی ==
			<references />
			[[رده:اردوگاه]]
			[[رده:اردوگاه موصل 1]]
			[[رده:معرفی اردوگاه موصل 1]]
			[[رده:آشپزخانه در اسارت]]
			[[رده:اسیران جنگ]]
			[[رده:اسرا]]
			[[رده:اسرای اردوگاه موصل 1]]

A-hamidian در ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۱

2023-09-25T05:31:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۱
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	[[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده و اسرا به آنجا دسترسی نداشتند. تا اینکه اوایل 1369، عراقی‌ها پنج آسایشگاه جدید در طبقه بالا راه‌اندازی کردند و تعدادی از اسرا را به طبقات بالا بردند<ref>کامور بخشایش، جواد (1394). زندان موصل. تهران: سوره مهر.</ref>.		[[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده و اسرا به آنجا دسترسی نداشتند. تا اینکه اوایل 1369، عراقی‌ها پنج آسایشگاه جدید در طبقه بالا راه‌اندازی کردند و تعدادی از اسرا را به طبقات بالا بردند<ref>کامور بخشایش، جواد (1394). زندان موصل. تهران: سوره مهر.</ref>.
			نیز نگاه کنید به [[اردوگاه موصل 1]]

			=== کتابشناسی ===
	~~نیز نگاه کنید به [[اردوگاه موصل 1]]~~

A-hamidian در ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۱

2023-09-25T05:31:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۱
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\|پایان آزادگان در اردوگاه		\|پایان آزادگان در اردوگاه
	\|}		\|}

			===مقدمه===
			اردوگاه‌ موصل 1 به فاصله 15 کیلومتری شرق شهر موصل و در شمال جاده موصل- اربیل قرار گرفته بود.
			===وضعیت ظاهری===
			این اردوگاه‌ قلعه‌مانند و چهار برج در گوشه‌هایش واقع‌ شده بود. آسایشگاه‌ها و اتاق‌ها در کنار و مابین برج‌ها و حیاط هم در وسط [[اردوگاه]] قرار داشت. ساختمانش دوطبقه بود و ارتفاعش به ده متر می‌رسید. [[اسرا]] در طبقه اول نگه‌داری می‌شدند و طبقه دوم در اختیار عراقی‌ها بود. این [[اردوگاه]] دارای بهداری یا درمانگاه، فروشگاه ([[حانوت]])، خیاط‌خانه، کتابخانه، سلمانی (حلاقه)، داروخانه، آشپزخانه و سلول انفرادی بود<ref>ذكریایی، مریم‌سادات (1390). خاطرات آزادگان در لحظة تحویل سال. مازندران: کمیته تدوین و انتشارات کنگره سرداران و ده هزار شهید استان مازندران.</ref>.

			به‌طور متوسط 120 نفر اسیر در هر آسایشگاه ساکن بودند. ساختمان [[اردوگاه]] به ابعاد 130×190 مترمربع، دور حیاطی به ابعاد 100×160 مترمربع بنا شده بود. یک خیابان سیمانی به عرض 4 متر تا انتهای اردوگاه و خیابان دیگری، از وسط حیاط عبور کرده و درختان مختلفی داخل حیاط کاشته شده بود. در چپ و راست ساختمان، ایوان مسقفی به پهنای 3 متر وجود داشت. در ضلع چپ، شش اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط و یک اتاق کوچک برای اسرا، آشپزخانه، داروخانه و اتاق معاینه دکتر بود. در ضلع راست، چهار اتاق بزرگ، دو اتاق متوسط که یکی از آنها [[درمانگاه]] بود و دو اتاق کوچک‌تر برای سکونت اسرا، سلول‌های انفرادی، خیاط‌خانه، سلمانی، فروشگاه، کتابخانه قرار داشت. ابعاد هر اتاق 4×24×12 مترمربع بود<ref name=":02">خاجی، علی (1391). شرح قفص، اردوگاه‌های اسیران. تهران: پیام آزادگان.</ref>.

			اکثر اسرا در 10 اتاق بزرگ مشابه زندگی می‌کردند؛ شش اتاق در ضلع چپ (شماره 1 تا 6) و چهار اتاق در ضلع راست (شماره 13 تا 16) واقع شده بود. سقف آنها به روی دو ردیف ستون بنا شده و هر ردیف شامل سه عدد ستون بود. هر اتاق دو در آهنی 5/1×95/1 متر داشت که یکی از آنها همیشه قفل بود. دوازده پنجره 75/0×50/0 متر را که مشرف به بیرون بود، کاملاً با آجر مسدود کرده و دوازده پنجره دیگر به ابعاد 70/0×40/1 متر مجهز به میله بود و به حیاط داخلی اشراف داشت. هر اتاق بزرگ دارای 8 بادبزن سقفی و در هر اتاق بزرگ، دو هواکش و در اتاق‌های کوچک‌تر یک هواکش نصب شده بود. شانزده چراغ نئون لوله‌ای، روشنایی آسایشگاه را تأمین می‌کرد و در طول شب، به‌علل امنیتی، کلیه چراغ‌ها روشن بود.

			[[اردوگاه]] چهار راه‌پله طولی و یک راه‌پله عرضی برای دسترسی به طبقه بالا داشت که با بلوک‌های سیمانی مسدود شده و اسرا به آنجا دسترسی نداشتند. تا اینکه اوایل 1369، عراقی‌ها پنج آسایشگاه جدید در طبقه بالا راه‌اندازی کردند و تعدادی از اسرا را به طبقات بالا بردند<ref>کامور بخشایش، جواد (1394). زندان موصل. تهران: سوره مهر.</ref>.


	نیز نگاه کنید به [[اردوگاه موصل 1]]		نیز نگاه کنید به [[اردوگاه موصل 1]]