نمایش مبدأ برای اسیر جنگی در حقوق بین المللی


مطابق ماده ۲ کنوانسیون سوم ژنو، این سند اختصاص به مخاصمات بین‌المللی یعنی درگیری‌های نظامی بین دولت‌ها دارد، در نتیجه [[اسیران جنگ|اسیر جنگی]] یا زندانی جنگی که از حمایت‌های این معاهده و دیگر اسناد ژنو برخوردار است تنها رزمندگان بازداشت‌شده در مخاصمات بین‌المللی را شامل می‌شود. بنابراین، زندانیان جنگی در مخاصمات مسلحانه داخلی، [[اسیران جنگ|اسیر جنگی]] نیستند و تحت حمایت قوانین داخلی کشور محل درگیری، حقوق بین‌الملل بشر و قواعد عرفی و اصول بشردوستانه هستند. البته درگیری‌های نظامی که جنبش‌های آزادی‌بخش به نمایندگی از یک ملت برای تعیین سرنوشت خود و رهایی از استعمار یا اشغال نظامی یا تبعیض نژادی در آن مشارکت دارند، در حکم یک مخاصمه بین‌المللی است (بند ۴ ماده ۱ پروتکل اول الحاقی ۱۹۷۷) و رزمندگان بازداشت‌شده در این نوع مخاصمه [[اسیران جنگ|اسیر جنگی]] محسوب می‌شوند.

== مفهوم اسیر جنگی در حقوق بین المللی ==
براساس ماده ۴ معاهده سوم ۱۹۴۹ ژنو و ماده ۴۳ و ۴۴ پروتکل اول الحاقی ۱۹۷۷ افراد زیر که به دست دشمن بیفتند [[اسیران جنگ|اسیر جنگی]] هستند<ref name=":0">[https://www.icrc.org/ کمیته بین‌المللی صلیب سرخ]، قواعد اساسی کنوانسیون‌های ژنو ۱۹۴۹ و پروتکل‌های الحاقی ۱۹۷۷ (۱۳۹۰)، هاجر سیاه رستمی (مترجم)، [https://unstudies.ir/tag/%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87/ دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشردوستانه]، تهران.</ref>:

- اعضای [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|نیروهای مسلح]] و نیروهای داوطلب که جزو [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|نیروهای مسلح]] مزبور باشند.

- چریک‌ها و سایر نیروهای داوطلب و اعضای جنبش‌های [[مقاومت]] وابسته به یک طرف مخاصمه مشروط بر اینکه دارای فرماندهی مسئول، علامت مشخصه مانند یونیفورم خاص، حمل علنی سلاح و رعایت قوانین جنگ باشند.

- کارکنان غیرنظامی نیروهای مسلح مانند کارکنان هواپیماهای جنگی، نیروهای پشتیبانی و خبرنگاران جنگی و موارد مشابه.

- کارکنان نیروهای دریایی بازرگانی و هواپیمایی کشوری طرف‌های مخاصمه.

- اهالی سرزمین‌های اشغال‌شده که به‌صورت ناگهانی و بدون تشکیلات منظم برای مبارزه با دشمن اسلحه به‌دست می‌گیرند.

== سایر افراد ==
اشخاص ذیل نیز استحقاق برخورداری از مقررات ناظر بر رفتار با [[اسیران جنگ|اسیران جنگی]] را دارند:

- اعضای [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|نیروهای مسلح کشور]] اشغال‌شده که در سرزمین‌های اشغالی بازداشت می‌شوند.

- بازداشت‌شدگان نظامی در کشور بی‌طرف.

- اعضای پرسنل مذهبی و پزشکی غیررزمنده که بخشی از [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|نیروهای مسلح]] هستند.

- چنانچه در مورد وضعیت یک نیروی بازداشتی تردید باشد، دادگاه صالح کشور بازداشت‌کننده تصمیم‌گیری می‌كند. جاسوسان(←[[جاسوسی]] ) و مزدوران از وضعیت اسیر جنگی برخوردار نیستند.

- کسی که در جنگ شرکت کند، اما [[اسیران جنگ|اسیر جنگی]] محسوب نگردد، علاوه‌بر حقوق مصرح وی در کنوانسیون چهارم، باید از حقوق اولیه احترام به شخصیت انسانی برخوردار شود.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[حقوق بین الملل و اسیران جنگی]]

== کتابشناسی ==
<references />غلامعلی قاسمی
[[رده:اسیر جنگی در حقوق بین المللی]]
[[رده:حقوق بین الملل و اسیران جنگی]]
[[رده:اسیران جنگ]]
[[رده:اسرا]]