نمایش مبدأ برای انتقال اثرگذار

[[جابجایی و انتقال اسیران|جابه‌جایی]] [[اسیران جنگ|اسیران]] ایرانی در دوران [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران|اسارت]] در «داخل» و «خارجِ» اردوگاه‌های نگهداری اسیران در کشور عراق ازجمله موضوعات مهمی است که معمولاً تبعات سرنوشت‌سازی برای یک اردوگاه، یک قاطع، یک آسایشگاه و صد البته یک عده از اسیران رقم زده است. 

از مصادیق خارجِ اردوگاهی این جابه‌جایی، که بیشتر از آن به [[تبادل اسیران|«تبادل]]» یاد می‌شود، می‌توان به [[تبادل اسیران|تبادل]] تعدادی از معلولان و مجروحان جنگی بین دو کشور در زمان جنگ یا [[تبادل اسیران|«تبادل]] بزرگ»ی که در سال ۱۳۶۹ و بعد از حملۀ عراق به کویت انجام گرفت و تقریباً قاطبۀ [[اسیران جنگ|اسیران]] دو کشور آزاد شدند نام برد.

اما مصداق داخلِ اردوگاهی این [[جابجایی و انتقال اسیران|جابه‌جایی]]، که در کلام [[اسیران جنگ|اسیران]] ایرانی از آن به «'''انتقال'''» نام برده می‌شود، [[جابجایی و انتقال اسیران|جابه‌جایی]] از یک آسایشگاه یا قاطع یا [[اردوگاه]] به آسایشگاه یا قاطع یا اردوگاه دیگر است که عمدتاً به‌اجبارِ عراقی‌ها (از یک نفر تا چند ده نفر) و در مواردی به خواستِ [[اسیران جنگ|اسیران]] (از یک نفر تا چند نفر) و با هماهنگی با عراقی‌ها صورت می‌گیرد.

مسئولان بعثی اردوگاه‌ها از این انتقال‌ها اهداف گوناگون زیر را پی می‌گرفتند: <ref>پرتو، فتح‌الله (1404). [[روزگاری اردوگاه (رمادی 13)|روزگاری اردوگاه رمادی 13]]. تهران: [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان]،</ref> 

1. در بیشترِ موارد، عراقی‌های بعثی از تشکیلات منسجم [[اسیران جنگ|اسیران]] ایرانی در اردوگاه آگاهی می‌یافتند و برای بر هم زدنِ این سازماندهی پنهانْ اقدام به [[جابجایی و انتقال اسیران|انتقال]] عده‌ای از [[اسیران جنگ|اسیران]] به [[اردوگاه]] دیگر می‌کردند.

2. در پاره‌ای از موارد، برخی از [[اسیران جنگ|اسیران]] ایرانی نقشی محوری و مؤثر در هدایت و رهبری اردوگاه‌ها داشتند و به‌همین‌سبب عراقی‌ها برای کاستن از نقش‌آفرینی‌ این چهره‌های مؤثر، آنها را از اردوگاهشان‌ جدا می‌کردند‌ و به اردوگاه‌های دیگر می‌فرستادند.

3. در یک مورد، رژیم بعثی عراق برای اهداف خاص سیاسی و سوء‌استفاده تبلیغاتی علیه ایران، [[اسیران نوجوان و جوان|اسیران]] کم‌سن‌وسال را از سایر [[اسیران جنگ|اسیران]] جدا ‌کرد و به اردوگاهی خاص [[جابجایی و انتقال اسیران|انتقال]] ‌داد.<ref>ن‌ک مقالات [[اسیران نوجوان و جوان]]؛ رمادی 2، اردوگاه؛ [[مهدی طحانیان|طحانیان، مهدی]]،</ref>

4. در مواردی معدود، تعدادی از [[اسیران جنگ|اسیران]] یک اردوگاه را به‌سبب جلوگیری از شورش یا حتی [[فرار]] احتمالی به اردوگاهی دیگر [[جابجایی و انتقال اسیران|انتقال]] می‌دادند. 

5. باز هم در مواردی معدود، یک یا دو جاسوس را از ترس اینکه مورد [[تنبیه در اسارت|تنبیه]] هم‌بندان قرار نگیرند یا برای خبرگیری از آسایشگاه/ قاطع/ اردوگاهی به آن آسایشگاه/ قاطع/ اردوگاه‌ انتقال می‌دادند.

6. گاهی هم عده‌ای از [[اسیران جنگ|اسیران]] را، بی آنکه نقش‌آفرین یا مؤثر بوده باشند، به‌دلایلی انتخاب می‌کردند و به اردوگاهی دیگر انتقال می‌دادند.

اهداف عراقی‌ها هرچه بود، این [[جابجایی و انتقال اسیران|انتقال]] تبعاتی را برای هر دو محل مبدأ و مقصد جابه‌جایی دربرداشت. یکی از این [[جابجایی و انتقال اسیران|انتقال‌]]<nowiki/>ها، که از [[اردوگاه رمادی 2]] (كمپ 7) به [[اردوگاه رمادی 13]] صورت گرفت، ازمنظر آشنایی تازه‌[[اسیران جنگ|اسیران]] با حقوق حقه خود، [[جابجایی و انتقال اسیران|انتقالِ]] تجربه زیست سالم در [[اردوگاه]]، بهره‌گیری بهینه از [[امکانات]]، افزایش اعتمادبه‌نفس و انگیزه معنوی و ارتقای فرهنگ [[مقاومت]] و ایستادگی ازجمله نقاط عطفِ [[اردوگاه رمادی 13]] قلمداد می‌شود.<ref>[[دانشنامه آزادگان]] (1399). زیرنظر شورای علمی. تهران: [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان]،</ref>

[[اردوگاه رمادی 13]] آخرین اردوگاه [[اسیران جنگ|اسیران]] ایرانی بود که در منطقه رمادی راه‌اندازی شد و در تیرماه 1367، اندکی قبل از پذیرش قطعنامه 598، برای اسکان [[اسیران جنگ|اسیران]] حمله عراق به مناطق جزایر مجنون، کوشک، طلائیه یا غرب کرخه مورد استفاده قرار گرفت. عراقی‌ها، پس از گذشت پنج ماه، تعدادی از [[اسیران نوجوان و جوان]] [[اردوگاه رمادی 2]] (كمپ 7) را به این [[اردوگاه]] انتقال می‌دهند كه تجربه و كسوت بیشتر این اسیرانْ تحولی شگرف را در نحوه زیست اسیران جدید ایجاد می‌کند. 

=== این تحول را می‌توان به موارد زیر تقسیم‌بندی کرد: ===

==== 1. اداره و مدیریت آشکار [[اردوگاه]] ازسوی خود [[اسیران جنگ|اسیران]]: ====
مطالبه انتخاب [[ارشد اردوگاه|ارشد]]<nowiki/>های آسایشگاه‌ها، قاطع‌ها و اردوگاه با ورود این [[اسیران جنگ|اسیران]] رقم خورد. افزون‌بر‌آن، شیوه احقاق حقوق قانونی از عراقی‌ها و نحوه برخورد با [[صلیب سرخ|صلیب‌سرخ]] و دستیابی به حداقل ملزومات زندگی اردوگاهی ازجمله آموخته‌های [[اسیران جنگ|اسیران]] قدیمی به [[اسیران جنگ|اسیران]] جدید است.

==== 2. افزایش اقدامات فرهنگی در [[اردوگاه]]: ====
با ورود [[اسیران جنگ|اسیران]] قدیمی به [[اردوگاه]]، كلاس‌های [[آموزش]] قرآن، احكام، سوادآموزی، و زبان‌های خارجی تشكیل می‌شود و [[مراسم مذهبی و ملی در اسارت|مراسم]] دهه فجر، اعیاد دینی و ملی، سالگرد حضرت امام (ره)، سالگرد شهدای جنگ و... برگزار می‌گردد: 

«با ورود [[اسیران جنگ|اسیران]] قدیمی به اردوگاه، اقدامات فرهنگی در [[رمادی 13 ،اردوگاه|رمادی 13]] افزایش یافت. در این زمان، کلاس‌های تدریس، ادعیه و [[آموزش]] زبان خارجی رونق گرفت. بعد از شش ماه برای هر آسایشگاهی رابط فرهنگی تشكیل شد و هر آسایشگاهی، كه بر[[نامه]] فرهنگی داشت، با هم برنامه‌ریزی و اجرا می‌کردند. در [[اردوگاه]]، [[سرود در اسارت|سرود]]، [[مقاله و دکلمه در اسارت|مقاله]] و سخنرانی و غیره رواج یافت. این برنامه‌ها همگی محرمانه و به دور از چشم عراقی‌ها برگزار می‌شد و این وضعیت تا آخرین روزهای اسارت به‌صورت مخفیانه ادامه داشت.»<ref>اسماعیلی، س (1369). آرشیو [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]، مصاحبه،</ref>

==== 3. تشکیل هسته [[مقاومت]] در [[اردوگاه]]: ====
فرهنگ ایستادگی و [[مقاومت]] با حضور [[اسیران جنگ|اسیران]] قدیمی و ساماندهی یک تشکیلات مخفی برای مقابله با و خنثی‌سازی عملکرد عراقی‌های بعثی، [[منافقین]] و جاسوس‌ها در [[اردوگاه]] رواج می‌یابد: 

«[[اسیران جنگ|اسیران]] به‌دلیل پیش‌زمینه قبلی، كه از حال‌وهوای انقلابی ایران با خود آورده بودند، آمادگی لازم و تمایل برای فعالیت علیه عراقی‌ها و مجاهدین خلق و [[جاسوسی|جاسوس‌]]<nowiki/>ها را داشتند و تنها نیازمند این بودند كه كسی فعالیت‌ها را سازماندهی كند و البته سازماندهی در [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران|اسارت]] هم كار آسانی نبود. افسران را كه از اردوگاه بردند، عده‌ای سرباز ناامید جای آنها را گرفته بودند كه به‌راحتی حاضر به همكاری نبودند و تعدادی جاسوس هم وجود داشتند كه یا با منافقین همراهی می‌كردند یا با عراقی‌ها و مدام برای بچه‌ها دردسر درست می‌كردند، اما به‌هرصورت، پس از گذشت چندین ماه، با ورود بچه‌های كمپ 7، كه از عملیات بدر و خیبر بودند و به‌اصطلاح به [[اردوگاه]] ما تبعید شده بودند، ما توانستیم هسته‌های [[مقاومت]] را تشكیل دهیم.<ref>کرکئی، ع (1384). آرشیو [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]. مصاحبه،</ref>

«پس از ورود اسیران كمپ 7 به [[اردوگاه]]، تعدادی از [[اسیران جنگ|اسیران]] با هم‌فكری یكدیگر تصمیم گرفتند یك «هسته [[مقاومت]]» در برابر تبلیغات و تحریكات سوء [[منافقین]] تشكیل دهند. زمانی كه [[منافقین]] ازجمله ابریشم‌چی، معاون مسعود رجوی، برای تبلیغات آمدند، ما بچه‌ها را جمع كردیم در حیاط و گفتیم همگی شعار بدهید و اینها را سنگ‌باران كنید. درنتیجه، نیروهای عراقی آمدند و ما را دو سه روز در بازداشتگاه قرار دادند. هدف اصلی ما [[مقاومت]] در برابر [[تبلیغات منافقین برای جذب اسرا در اسارت|تبلیغات]] منفی [[منافقین]] ازجمله ارسال روزنامه، [[مجله سفیر|مجله]] و تبلیغات دیگر بود. در ارتباط با جواسیس نیز با هماهنگی مسئول [[اردوگاه]]، كه از بچه‌های خودمان بود، پول‌هایمان را روی هم گذاشتیم و برای بچه‌ها سیگار می‌گرفتیم و بینشان پخش می‌كردیم و به همه هم گفته بودیم كه برای یك نخ سیگار نروید پیش عراقی‌ها احترام بگذارید؛ اگر سیگار می‌خواهید، بیایید از خودمان بگیرید. این‌گونه تلاش می‌شد تا [[اردوگاه]] [[مدیریت اردوگاه|مدیریت]] بشود و از تفرق و چندپارگی ایجادشده میان [[اسیران جنگ|اسیران]] جلوگیری بشود.<ref>فلاح‌زاده، ش (1384). آرشیو [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]. مصاحبه،</ref>

==== 4. ایجاد همدلی و همراهی میان [[اسیران جنگ|اسیران]]: ====
[[اسیران جنگ|اسیران]] قدیمی، به‌سبب برخورداری از حسن خُلق و سجایای اخلاقی، انگیزه‌های معنوی [[اسیران جنگ|اسیران]] جدید را بالا می‌برند و فضای برادرانه‌ای را در [[اردوگاه]] حاکم می‌کنند: 

«اوایل که قدیمی‌ها نیامده بودند، دعوا خیلی می‌شد. پس از ورود این [[اسیران جنگ|اسیران]]، یک تحول مهم ازنظر [[مدیریت اردوگاه|مدیریت]]، همدلی و همراهی [[اسیران جنگ|اسیران]] در [[رمادی 13 ،اردوگاه|رمادی 13]] اتفاق افتاد؛ لذا اگر قبل از ورود اسیران قدیمی خیبری و بدری‌ها، مثلاً ایل‌كشی لُر با كُرد، تهرانی با مشهدی، ترک با فارس و ... می‌شد و مدتی نیز همین‌گونه بود و برای هم تیغ می‌کشیدند، اما با حضور و تدبیر اسیران قدیمی این وضعیت تغییر کرد و جوّ دوستانه و برادرانه‌ای بر [[اردوگاه]] حاکمیت یافت.<ref>جان‌محمدی، ا (1369). آرشیو [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]. مصاحبه،</ref>

==== 5. ارتقای [[بهداشت و درمان|بهداشت]] عمومی اردوگاه: ====
در ماه‌های نخست، [[اسیران جنگ|اسیران]] جدید با بیمارهای مختلفی ازجمله امراض انگلی، پوستی، و مسمومیت غذایی دست‌وپنجه نرم می‌کردند. با ورود [[اسیران جنگ|اسیران]] قدیمی، [[اسیران جنگ|اسیران]] جدید از حقوق اردوگاهی در زمینه [[بهداشت و درمان|بهداشت]] آگاهی یافتند و توانستند ضمن رعایت [[بهداشت فردی و جمعی]]، مطالبات بهداشتی هم از عراقی‌ها داشته باشند و تا حد زیادی بر مشکلات بیماری فائق آیند.

درمجموع، [[جابجایی و انتقال اسیران|انتقال]] اسیران قدیمی [[اردوگاه رمادی 2]] (كمپ 7) به [[اردوگاه رمادی 13]] باعث شناخت کامل [[اسیران جنگ|اسیران]] جدید از دنیای اسارت، آگاهی از حقوق خود، و شكوفایی و رشد جسمانی و معنوی آنها می‌شود.<ref>قلعه‌قوند، فرزانه (1403). سفری کوتاه به اردوگاه‌های رمادی. تهران: [https://www.mfpa.ir مؤسسه پیام آزادگان]،</ref><ref>خوب‌نژاد، فریبرز (1404). تهران. مصاحبه،</ref>

== نیز نگاه کنید به ==

* [[جابجایی و انتقال اسیران]]

* [[روزگاری اردوگاه (رمادی 13)]]

== کتابشناسی ==
<references />'''مسعود امیرخانی'''
[[رده:وقایع مهم اردوگاه رمادی 13]]