نمایش مبدأ برای مدیریت بحران سید آزادگان در اسارتگاه موصل 1

آغاز زمستان‌ سال‌ 1360 برای‌ [[اسیران جنگ|اسیران‌]] متعهد و مذهبی‌ [[اردوگاه موصل 1|اردوگاه‌ موصل‌ یک]] (قدیم)، آغاز مرحله‌ای‌ دشوار در زندگی‌ اسارتی‌ شد. عراقی‌ها، یک دستگاه‌ بلوک زنی‌ به‌ [[اردوگاه|اردوگاه‌]] آوردند و اعلام‌ كردند كه‌ هر روز و به‌ ترتیب، [[اسیران جنگ|اسیران‌]] یكی‌ از آسایشگاه‌ها باید هشتصد بلوک بزنند كه‌ در ازای‌ آن‌ پولی‌ دریافت‌ کنند. این‌ موضوع‌ برای‌ بیشتر [[اسیران جنگ|اسیران]] به ویژه‌ غیر نظامیانی که در شهر ها و جاده‌ها دستگیر شده‌ و ناخواسته‌ سر و كارشان‌ به‌ [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران|اسارت‌]] افتاده‌ بود، بسیار جالب‌ به‌ نظر رسید و مشتاقانه‌ اعلام‌ آمادگی‌ كردند؛ اما [[اسیران جنگ|اسیران‌]] متعهد كه‌ در یک طرف‌ [[اردوگاه|اردوگاه‌]] در سه‌ آسایشگاه‌ اسکان داده شده بودند، روی‌ خوشی‌ نشان‌ ندادند و به‌ مخالفت‌ برخاستند. آن‌ها بر این‌ باور بودند كه‌ عراقی‌ها این‌ بلوکها را به‌ جبهه‌ برده‌، برای‌ سنگرسازی‌ مورد استفاده‌ قرار می‌دهند؛ بنابراین‌ نباید پشتیبان و یاور دشمن‌ بود.

‌‌براین اساس اعضای‌ شورای‌ رهبری‌ [[اردوگاه|اردوگاه‌]] تصمیم‌ گرفتند كه‌ به‌ عراقی‌ها جواب‌ رد بدهند. دشمن‌ نیز عكس‌العمل‌ نشان‌ داد و بر خواسته خود پافشاری‌ كرد؛ [[اسیران جنگ|اسیران]] هم‌ قاطعانه‌ ایستادند و [[اعتصاب در اسارت|اعتصاب‌]] كردند. بعثی‌ها فشار را دو چندان‌ كردند و درِ‌ سه‌ آسایشگاه‌ را بستند. برخی‌ روزها پنج‌ دقیقه‌ آن‌ها را آزاد می‌كردند تا به‌ دستشویی‌ بروند؛ ولی‌ بیشتر روزها پیوسته‌ در داخل‌ آسایشگاه‌ به‌ سر می‌بردند. حتی‌ گاهی‌ اوقات، [[آب|آب‌]] آسایشگاه‌ها را قطع‌ می‌كردند، تا [[مقاومت|مقاومت‌]] [[اسیران جنگ|اسیران‌]] مکتبی‌ را درهم‌ بشكنند. در این روزهای سخت خیلی‌ از افراد، [[شکنجه|شكنجه‌]] شدند. بسیاری‌ هم‌ به‌ [[بیماری‌های روحی‌روانی|بیماری‌]]<nowiki/>های‌ مختلف؛ از قبیل‌ زخم‌ معده‌ و یبوست‌های‌ طولانی‌ و... مبتلا گشتند؛ اما باز تسلیم‌ نشدند. فرمانده عراقی‌ تا جایی‌ عقب‌نشینی‌ كرده‌ بود كه‌ می‌گفت:<blockquote>«شما بگویید بلوک می‌زنیم، اما بلوک نزنید؛ همین‌ برای‌ ما كافی‌ است». </blockquote>باز هم [[اسیران جنگ|اسیران]] جواب منفی می‌دادند.

‌‌چهار ماه‌ گذشت؛ هر چند كه‌ علاوه‌ بر ابتلا به‌ [[بیماری‌های روحی‌روانی|بیماری‌]]<nowiki/>های‌ جسمی‌ پیامدهای‌ دیگر نیز برای‌ [[اسیران جنگ|اسیران‌]] دربرداشت. متأسفانه‌ عده‌ای‌ با ایراد كوچکترین‌ اشكال‌ به‌ این‌‌گونه‌ رفتار و عملكرد، طرد می‌شدند. تعدادی‌ از كسانی‌ هم‌ كه‌ در آن‌ سوی‌ [[اردوگاه|اردوگاه‌]] در [[اسارت در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران|اسارت‌]] به‌ سر می‌بردند، از گرفتار شدن‌ هم‌وطنان‌ خود و فشارهای‌ جسمی‌ و روحی‌ وارد بر آن‌ها، خوشحال‌ می‌شدند. آن‌ها كسانی‌ بودند كه‌ در بحران‌ هفتم‌ تیر سال ‌60 و روزها پس‌ از آن، به‌ جشن‌ و پایكوبی‌ پرداخته‌ بودند.

‌‌بدین گونه، زمستان‌ سال ‌60 و آغاز بهار 61 سخت‌ترین‌ روزها برای‌ اسیران‌ اسارتگاه [[اردوگاه موصل 1|موصل 1]] ‌ گذشت. در این دوران تلخ عراقی‌ها با رفتار خشونت‌آمیز و [[شکنجه|شكنجه‌]]<nowiki/>هایشان، وطن‌فروشان‌ با جاسوسی‌ها و زخم‌ زبان‌هاشان، وعلاوه‌ برآن  طرد شدن‌ برخی‌ افراد در میان‌ اعتصاب‌ كنندگان‌ و تحریمِ‌ نمایندگان‌ صلیب‌ سرخ، كار را به‌ بن‌بست‌ كشانده‌ بود.

‌‌چشم‌های‌ دل‌ سوختگان‌ به‌ درگاه‌ خدا دوخته‌ و دست‌های‌ نیاز آن‌ها به‌ سوی‌ آسمان‌ كشیده‌ شده‌ بود. همه، در آن‌ ایام‌ خشکسالی‌ و روزهای‌ قحطی‌ زده، در انتظار ظهور «ابری فیاض» بودند كه‌ باران‌ طراوت‌‌بخش‌ را بر كویر دل‌ها ببارد و گره‌ها را بگشاید. آن‌ها می‌دانستند كه‌ خداوند رهایشان نمی‌كند و دعاهایشان‌ را مستجاب‌ می‌گرداند. <blockquote>«وَ هُوَ الَّذی‌ ینَزِّلُ‌ الغَیثَ‌ مِن‌ بَعدِ ما قَنَطوا وَ ینشُرُ رَحْمَتَه‌ وَ هُوَ الوَلِی‌ الحَمیدُ» .</blockquote>‌‌به‌ ناگاه، در صبحگاه‌ نیمه فروردین‌ سال ‌61 درب‌ [[اردوگاه|اردوگاه‌]] گشوده‌ شد و مردی‌ تكیده‌ جسم، در میان‌ 150 نفر كاروان‌ [[اسیران جنگ|اسیران‌]] قدم‌ به‌ [[اردوگاه|اردوگاه‌]] گذاشت. لحظاتی‌ نگذشته‌ بود كه‌ نام‌ «[[سید علی اکبر ابو ترابی فرد|ابوترابی]]» از درون‌ پنجره‌های‌ بسته‌ به‌ داخل‌ آسایشگاه‌ها نفوذ كرد. [[سید آزادگان|سید]] با پیكری‌ نحیف‌ پس‌ از عبور از جبهه‌ها و سلول‌های‌ زندان‌های‌ بغداد و [[اردوگاه الانبار|اردوگاه‌ عنبر]]، با كوله‌باری‌ سرشار از تجربه زندگی‌ جمعی، قدم‌ به‌ اردوگاهی‌ گذاشت‌ كه‌ مشكلاتش‌ همه‌ را عاجز كرده‌ بود.

او در همان‌ ساعات‌ نخستین، متوجه‌ مشكلات‌ شد و برای‌ حل‌ تدبیرکرد؛ با سعه صدر و فروتنی، درد دل‌ها را شنید و همه‌ را به‌ بردباری‌ فرا خواند. خودش‌ به‌ سراغ‌ افراد می‌رفت‌ و با سخنان‌ متین‌ و آرام‌بخش، با ارائه دلایل‌ محكم، آن‌ها را به‌ سوی‌ مسیری‌ منطقی‌ می‌كشاند. به‌ زودی‌ بچه‌ها پی‌ بردند كه‌ او فردی‌ استثنایی‌ و تكیه‌گاهی‌ ایمن‌ است. عراقی‌ها را مجاب‌ كرد كه‌ درهای‌ سه‌ آسایشگاه‌ را بگشایند تا او بتواند با آن‌ها به‌ صحبت‌ بپردازد و قول‌ داد كه‌ شورشی‌ صورت‌ نگیرد و حتی‌ [[اعتصاب در اسارت|اعتصاب‌]] هم‌ شكسته‌ شود. آن‌ روزها مصادف‌ با ورود گروه‌ [[صلیب سرخ|صلیب‌ سرخ‌]] به‌ [[اردوگاه|اردوگاه‌]] شد و [[سید آزادگان|سید]] از آن‌ فرصت‌ سه‌ روزه بازگشایی‌ درهای‌ بسته، استفاده‌ كرد و با تصمیم‌گیرندگان‌ به‌ مذاكره‌ پرداخت. سرانجام‌ به‌ آن‌ها اثبات‌ كرد كه‌ بلوک زدن‌ در [[اردوگاه]]، كمک به‌ ظالم به شمار نمی‌آید و ما باید مفسده بزرگ‌تر ـ كه‌ اختلاف‌ و دو دستگی‌ است ـ‌ را از بین‌ ببریم.

‌‌[[سید آزادگان|سید]] پس‌ از بحث‌های‌ طولانی‌ و قانع‌ كردن‌ شورای‌ رهبری‌ [[اسیران جنگ|اسیران‌]] مکتبی، پیامی‌ خطاب‌ به‌ آن‌هایی‌ كه‌ چهار ماه‌ مقاومت‌ كردند، صادر نمود و از آن‌ها تشكر كرد و خواست‌ تا به‌ [[اعتصاب در اسارت|اعتصاب‌]] پایان‌ دهند. همه، سخنش‌ را پذیرفتند و روزی‌ كه‌ [[اعتصاب در اسارت|اعتصاب‌]] شكسته‌ شد، خودش‌ بیل‌ را در دست‌ گرفت‌ و شروع‌ به‌ كار كرد. ناگهان‌ فریاد صلوات‌ در [[اردوگاه|اردوگاه‌]] پیچید. همه‌ دسته‌ جمعی‌ پس‌ از صلوات‌، شعار می‌گفتند:<blockquote>«وَ اید اِمامَ‌الْخُمینی‌ وَ انْصُر جُیوش‌َ الْحُسینی».</blockquote>‌‌روز بانشاطی‌ بود. وحدت‌ در میان‌ جمع‌ حاكم‌ شده و تیرگی‌ها یکباره‌ از دل‌ها رخت‌ بربسته‌ بود. او فرمود: <blockquote>همه‌ در یک آسایشگاه‌ جمع‌ شوند. </blockquote>بیش‌ از سیصد نفر جمع‌ شدند و او با سخنانی‌ جذاب‌ بیش‌ از یک ساعت‌ و نیم‌ پیرامون‌ اخلاق‌ اسلامی‌ به‌ سخنرانی‌ پرداخت. فردا نیز این‌ برنامه‌ تكرار شد. سخنان‌ به‌ یاد ماندنی‌ [[سید آزادگان|سید]]، بنیانی‌ جدید در اندیشه‌ و رفتار بچه‌ها ایجاد كرد و از آن‌ به‌ بعد، [[اردوگاه|اردوگاه‌]] به‌ آرامش‌ رسید.<ref>رحمانیان، عبدالمجید (1390). [[منشور پاکی و خدمتگزاری]]، تهران: [https://www.mfpa.ir پیام آزادگان]،</ref>

== نیز نگاه کنید به ==

* [[منشور پاکی و خدمتگزاری]]
* [[سید علی اکبر ابوترابی فرد]]
* [[ماجرای بلوک زنی در اردوگاه موصل 2]]

== کتابشناسی ==




[[رده:دوران اسارت سید آزادگان]]
[[رده:اقدامات و مواضع سیاسی سید آزادگان]]
[[رده:کتاب‌هایی درباره سید آزادگان]]
[[رده:عرصه های سیاسی زندگی سید آزادگان]]
<references />عبدالمجید رحمانیان