نمادها و نمودهای نقش زنان در دفاع مقدس
پایاننامهای درباره نمادها و نمودهای نقش زنان در دفاع مقدس است که توسط خداداد مرادی در مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه رازی انجام و در سال 1396 دفاع شده است.
فراداده پایاننامه
عنوان پایاننامه: نمادها و نمودهای نقش زنان در دفاع مقدس با تأکید بر رمانهای خواب سبز عشق و خاک سرخ
پدید آور: خداداد مرادی
سال نشر: 1396
نام سازمان: دانشگاه رازی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی
رشته تحصیلی: زبان و ادبیات فارسی - ادبیات پایداری
نوع فایل: pdf
نوع ماده: پایاننامه کارشناسی ارشد
چکیده
با آغاز جنگ تحمیلی زنان دوشادوش مردان حماسه آفریدند و با حضور مستقیم و همگام با مردان یا در پشت صحنههای نبرد با پشتیبانی و پرستاری و انجام فعالیتهای تربیتی و فرهنگی نقشی بسزا داشتهاند؛ اگرچه در تصور و باور عموم نبرد و پیکار، عملی مردانه تلقی میشود و نقش زنان در تحولات اجتماعی و میدان نبرد کمرنگ به نظر میرسد. در واقع با بررسی داستانهایی که با مضمون دفاع مقدس نگاشته شدهاند به حضور مستقیم و غیرمستقیم زنان در طول جنگ تحمیلی و نقش ارزنده آنان پی میبریم. نقش محوری زنان در تمامی صحنههای زندگی در فرهنگ هر کشوری جایگاه قابل توجهی دارد که این حضور در صحنههای نبرد و دفاع هم بخوبی مشهود است. با مروری بر داستانهای دفاع مقدس، نویسندگان تأثیر مهم زنان چه در دوران دفاع مقدس و چه پس از آن بهخوبی به تصویر کشیدند و با مرور آنها درمییابیم که «بخش قابل توجهی از ادبیات دفاع مقدس بیانگر ایمان، رشادت، ایثارگری و صبوری زنان است که گام به گام مردان در دفاع مقدس پیش رفتند» (خبازیان، 11:1392) ادبیات دفاع مقدس به دلیل برآمدن از متن و حاشیه جنگ تحمیلی و تأثیر مضامین و مفاهیم والای منبعث از آن، بازتابدهنده مقاومت و پایداری مردمی است که علاوه بر حفظ تمامیت ارضی از ارزشهایی چون ایمان، همدلی و عشق و ایثار پاسداری کردند و همچنین «شرح حال درونی و بیرونی زنان و مردانی است که برای حفظ شرف و حیثیت و فضایل انسانی در مقابل تجاوزگران به کرامتهای انسانی به پا خواستهاند» (امیری خراسانی، 35:1384). رمانهای «خواب سبز عشق» از اعظم بروجردی و «خاک سرخ» از شهره وکیلی از جمله داستانهایی هستند که با مضمون دفاع مقدس و نقش و حضور زنان در جنگ پرداختهاند. «رمان خواب سبز عشق» روایت از مردمی است که در حین زندگی روزمره خود با پدیدهای به نام جنگ روبهرو میشوند. در این رمان حضور مستقیم زنان در کارهای جنبی جنگ و امدادرسانی و پشتیبانی آنان به تصویر کشیده میشود که در نهایت منجر به اسارت شخصیت اصلی داستان (سنیه) در اسارتگاههای عراقی میشود. در این که به شیوه راوی سوم شخص است کلیت آن در ذهن شخصیت اصلی داستان میگذرد. سنیه در زندان به سر میبرد و در آنجا به عنوان اسیر غیرنظامی نگهداری میشود. مرور خاطرات سنیه شکل کنونی داستان را تشکیل میدهد. اما در رمان خاک سرخ داستان به گونهای دیگر است و تصویر جنگ و نقش زنان در آن از نگاهی دیگر به تصویر کشیده میشود. رمان خاک سرخ آثار جنگ را بر زندگی زنان بررسی میکند، «زنانی که همیشه باید منتظر باشند تا خوشبختی و آرامش به سراغ آنان هم برود. هرچند نویسنده نگاهی ظاهراً انتقادی به جنگ دارد، اما باید پذیرفت که تخریب و ویرانی نیز بخشی از جنگ است به خصوص جنگی که بر یک ملت تحمیل میشود. در هر یک از دو داستان گوشههایی از زندگی مردم در سالهای جنگ به نمایش گذاشته میشود و هر یک با رویکردی متفاوت و حتی با نگاهی نو و بکر به دغدغهها و مشکلات زنان در خلال هشت سال جنگ تحمیلی پرداخته میشود. در تمام این صحنهها ایمان، ظلمستیزی، ایثارگری و صبوری زن و حتی ایستادگی و مقاومت در برابر ظالمانهترین پدیده جنگ یعنی اسارت، به چشم میخورد. بنابراین زنان جایگاه رفیعی در سالهای دفاع مقدس داشتهاند و با مقاومت و صبر از خانواده گرفته تا حضور در میدان های نبرد و حتی اسارت نقش خود را ایفا نموده اند که در دو رمان فوق بازتابی از این ایثارگری ها وجود دارد که تحلیل خواهد شد.
کلیدواژهها
ادبیات دفاع مقدس؛ زنان؛ خواب سبز عشق؛ خاک سرخ
نیز نگاه کنید به
پیوند به بیرون
پیوند به تمام متن پایاننامه https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/4c182485a1603fb48829827fe6751a94