الگوی اخلاق جنگ در اسلام

از ویکی آزادگان

رساله‌ای درباره الگوی اخلاق جنگ در اسلام است که توسط محمدتقی آقائی در مقطع دکتری تخصصی رشته علوم سیاسی در دانشگاه شاهد انجام و در سال 1402 دفاع شده است.

فراداده رساله

عنوان رساله: الگوی اخلاق جنگ در اسلام و کاربست آن در دیدگاه حضرت امام خمینی (ره) و آیت الله سیستانی (مطالعه موردی:دفاع مقدس و نبرد با داعش)

پدید آور: محمدتقی آقائی

سال نشر: 1402

نام سازمان: دانشگاه شاهد، دانشکده علوم انسانی

رشته تحصیلی: علوم سیاسی - مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی

نوع فایل: pdf

نوع ماده: رساله دکتری تخصصی

چکیده

جنگ از مهم‌ترین عرصه‌هایی است که انسان‌ها، در مواجهه با آن از اخلاق و سرشت انسانی فاصله گرفته و ارزش‌های اخلاقی را نادیده می‌گیرند. اخلاق جنگ می کوشد با ارائه اصول و قواعد اخلاقی از شدت خشونت و آسیب ها بکاهد. بخش مهمی از تعالیم دین اسلام را آموزه‌های اخلاقی تشکیل می دهد. در طول تاریخ اسلامی نیز پیامبرخدا(ص) و امامان معصوم(ع) با پدیده جنگ مواجه بوده و روایات بسیاری درباره آداب جنگ وجود دارد. پژوهش حاضر به منظور پاسخ به این سؤال که «الگوی اخلاق جنگ در اسلام چیست و چگونه در دیدگاه حضرت امام خمینی(ره) در هشت سال دفاع مقدس و دیدگاه آیت الله سیستانی در نبرد با داعش به کارگرفته شده است؟» سازمان یافته است. به همین منظور پژوهشگر با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی به بررسی آیات قرآن کریم، روایات وسیره‌ی معصومین(ع) پرداخته و الگوی اخلاق جنگ در اسلام را تدوین نموده است. در ادامه با بررسی سیره عملی حضرت امام خمینی(ره) و آیت الله سیستانی کاربست الگوی به دست آمده را در دیدگاه ایشان بررسی نموده است. براساس یافته های پژوهش، الگوی اخلاق جنگ در اسلام دارای سه لایه‌ی مبانی، اصول و آموزه هاست که در امتداد یکدیگر می باشند. لایه اول شامل مبانی معرفت شناختی، هستی شناختی، انسان شناختی و ارزش شناختی است. لایه دوم شامل اصول نُه گانه‌ی اصالت اخلاق، مشروعیت جنگ، کرامت انسان، شرافت انسان، عدالت، تمایز، امنیت غیرنظامیان، تناسب و صلح ورزی است. لایه سوم نیز شامل آموزه های اخلاق جنگ می باشد که تحت پنج مؤلفه‌ی راهبرد جنگ، تاکتیک جنگ، شایستگی های رزمندگان، رفتار با اسیران، رفتار با اموال و محیط زیست قایل دسته بندی است. براین اساس الگوی اخلاق جنگ در اسلام از سطح مبانی تا پایین ترین سطوح رفتار رزمندگان اسلام در میدان نبرد امتداد پیدا نموده و هدایت، سعادت و صیانت از جان، مال و محیط زیست انسانی را به دنبال دارد. همچنین این الگو در دیدگاه حضرت امام خمینی(ره) در دوران دفاع مقدس و حضرت آیت الله سیستانی در نبرد با داعش نیز به کارگرفته شده است.

کلیدواژه‌ها

جنگ ایران و عراق؛ اخلاق جنگ؛ اخلاق اسلام؛ دفاع مقدس

نیز نگاه کنید به

پیوند به بیرون

پیوند به تمام متن رساله https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/95965d154729efb77075eee956245470